Posts Tagged ‘Sendeirismo’

A Ruta Xalleira De Brandomil


Ola camiñantes! Canto tempo! E é que xa fai máis de dous meses que non se actualizaba Camiños Da Fin Da Terra. Pídovos desculpas pola longa espera, pero entre manifestacións, fins de semana ocupados coñecendo novas rutas e a miña incursión no mundo da tecnoloxía GPS, non tiven tempo para preparar ningunha entrada nova. Iso si, toda esta espera non foi en balde, pois como vistes, este tempo foi invertido para intentar mellorar esta pequena bitácora.

Desta vez anímovos a coñecer a primeira ruta que me invento, que consiste en camiñar polos arredores do río Xallas á súa altura polas parroquias de Brandomil, pertencente ó concello de Zas, e de Antes e Alborés, do concello de Mazaricos.É un roteiro este no que poderemos ver unha ponte romana, unha igrexa, un fermoso río, meternos dentro dun embalse, impregnarnos da vida gandeira que despiden estas terras, e tamén gozar de fauna tanto doméstica como salvaxe.

a

Mapa e perfil do roteiro

Atención, a ruta non está sinalizada!

A andaina comeza xusto a carón da ponte romana de Brandomil, que nos axuda a salvar o río Xallas. Neste lugar hai unha área de descanso bastante ben coidada, e agradable para unha churrascada. Sen embargo, a cercanía da estrada pódelle estragar a sesta a máis de un.

Área de descanso con mesas, fonte e parrillas

A fermosa ponte de Brandomil

Cruzamos a ponte e viramos á esquerda, para facer camiño río abaixo despois dun pequeno tempo camiñando, atoparémonos con outra ponte que deberemos cruzar, que nos leva a unha grande illa de gran extensión, se non me equivoco xa pertencente ó concello de Mazaricos. A algúns chamaranlle a atención unhas estructuras de madeira en forma de tabernas, servicios ou algo polo estilo. Estamos nin  máis nin menos que no lugar onde se celebra a concorrida festa da fervenza, que tanta fama ten en toda a volta. Sen embargo, eu son máis de camiñar ca de verbenas, e moito menos de deixar tirado o lixo que, desgraciadamente, abunda en certos recunchos da ruta en gran parte debido á festa.

Á esquerda!

A ponte que nos leva á illa

Xa estamos na illa

Continuamos bordeando a illa en sentido das agullas do reloxo ata chegar a unha pequena ponte que debemos cruzar para ir camiño da aldea de Ribadeza. Durante o camiño podemos ver a forma de vida do lugar, predominantemente agraria e gandeira. Non hai máis que ver os pastos cheos de vacas e ovellas. Tractores para un lado, tractores para o outro..

Unhas ovellas bebendo no Xallas

Ponte que nos leva cara Ribadeza

Típica estampa Xalleira

A vaquiña era curiosa, pero non máis que os habitantes de Ribadeza 😀

Muíño nos arredores de Ribadeza

Unha vez pasado Ribadeza, toca cruzar de novo o río, e desta vez vemos a grande anchura que ten o río, pois estamos nas inmediacións do encoro da Fervenza,  máis exactamente poderíamos dicir que estamos sobre el.

Cara un lado…

… e cara o outro

Unha vez pasado este o camiño continua por varias pistas polas que podemos seguir sentindo a vida agraria e gandeira da zona, ata chegar ó lugar de Quintáns.

Un equino sorprendido!

Dende aquí chegamos a Padreiro, xa moi cerca de Brandomil, onde visitaremos a súa igrexa, para rematar pouco despois no punto de inicio, a Ponte de Brandomil.

Sen comentarios 😀

Chegando a Brandomil

Igrexa de Brandomil

Principio e final do roteiro

Unha ruta pequena, sen sinalizar e penso que bastante mellorable, dádeme tempo, todo se andará! E tamén aproveito para informarvos de que esta primavera está habendo moitas iniciativas neste ámbito, gracias os concellos de Camariñas, Vimianzo e Ponteceso, así como da Asociación Ambiental Senda Nova, da que vos podo dicir que realizan uns roteiros realmente espectaculares, fermosos, moi didácticos e tremendamente ben organizados. Tamén dende Neria se están comezando a facer roteiros, aínda que non fun quen de atopar información aínda. Déixovos ligazóns con información do que se está “cocendo” pola zona:

Programa de roteiros de Vimianzo, Camariñas e Ponteceso: http://www.quepasanacosta.com/?p=14877

Web da asociación ambiental Senda Nova: http://www.sendanova.org/

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

Ruta Malpica – Caión I (Malpica – O Riás)


Que pasa camiñantes! Canto tempo! Despois de un tempo sen descubrirvos un novo camiño, chegou o momento de facelo, e de facelo ó grande, cun fermoso roteiro e sumando ademáis un novo concello á nosa lista particular de municipios visitados. Trátase da ruta Malpica – Caión, un longo roteiro duns 30 quilómetros aproximadamente, que vos descubrirei en dúas etapas. Antes de nada, quérolle dar as gracias ó meu colega David por acompañarme nesta aventura, a ver cando facemos a seguinte meu!

Aquí temos a David en acción!

Neste primeiro capítulo do percorrido, comezaremos o traxecto no porto da vila mariñeira de Malpica, e finalizarémolo na praia do Riás, na parroquia malpicana de Cambre, despois duns 12 quilómetros de andaina. Durante o camiño visitaremos, entre outras cousas, un pazo, muíños de auga á beira do mar, praias fermosas, furnas e moitos cantís. Que vos parece? Pinta ben a cousa non? Pois non vos fago esperar máis. Mapa, valoración MIDE e adiante!

Mapa e puntos máis interesantes da ruta

A única recomendación que vos dou para facer este camiño é que levedes un pantalón medianamente forte para o tramo de desmonte que hai que atravesar cerca dos muíños de Ardeleiro, pois hai que camiñar entre bastante maleza e toxos.

MIDE

Comezamos no porto de Malpica, para coller pola rúa “Agra del río” e subir ata a estrada que vén do campo de fútbol. No cruce cóllese á esquerda, onde xa nos atopamos un cartel indicativo do roteiro, unha minúscula área recreativa e a capela de Santo Antón.

O porto de Malpica, recentemente remodelado

Amencer no porto de Malpica

Rúa "Agra del río" Ánimo que empezamos forte! 😉

Se nos damos a volta durante a subida, vemos as illas Sisargas e a ermida de Santo Hadrián do mar

Capela de Santo Antón

Continuamos pola estrada e poucos metros máis adiante, atopámonos cun peto de ánimas. Seguimos e no cruce collemos á esquerda, pola pista máis pegada ó mar. Durante este traxecto, vemos a punta do muelle de Malpica, todos os cantís que percorreremos ó longo do camiño de hoxe, e tamén unha pequena illa coñecida pola xente do lugar como “A Barca De Maghé”.

Peto de ánimas despois de pasar a capela

Un longo camiño por diante...

Deixando atrás Malpica, e abaixo, a "Barca de Maghé"

Seguindo as indicacións, déixase o asfalto para camiñar un tramo por pista de carros, e ó rematar esta, cando se chega de novo á pista asfaltada, hai que estar atento e coller o camiño que está xusto á esquerda. Un pouco máis adiante nunha encrucillada, débese seguir de frente, e ó finalizar a pista, á esquerda, xa camiño de Ardeleiro. Neste tramo, cerca do último cruce, atopeime cunhas intrigantes pegadas, que aínda hoxe non teño claro de que animal poden ser…

Ó fondo, o lugar de Fonte dos Bois

Misteriosas pegadas, todo apunta a un tipo de mustélido

Máis adiante, cando xa se ven as primeiras casas do lugar de Ardeleiro, hai que tomar un cruce á esquerda en dirección á costa, e ó chegar a uns prados hai que atravesalos e descender por un pequeno tramo duns douscentos metros cheo de toxos, para chegar ó fermosos muíños de Ardeleiro.

Lugar de Ardeleiro

Cruce en dirección á costa

Un pouco máis adiante, á dereita, está o prado que debemos atravesar para chegar ó desmonte

Este é o desmonte. Parece que non hai camiño pero haino!

Resulta este lugar sen dúbida encantador, no que se atopan cinco muíños tradicionais restaurados moi cercanos ó mar ademáis de unha impresionante furna:

Os muíños e o rego vertendo a súa auga ó mar

encantador non si?

os muíños máis interiores

Subimos cara o aparcadoiro e dende alí cóllese a pista que leva ó lugar de Loroxo, para isto hai que coller no desvío á esquerda, pois o da dereita leva a Ardeleiro. Unha vez en Loroxo, pódese ver o pazo, co seu grande e fermoso escudo na fachada.

Pazo de Loroxo

Escudo do Pazo

Volvemos sobre os nosos pasos e continuamos pola estrada ata o lugar do Ceán, atravesándoo completamente e tomando o desvío que leva ó campo de fútbol. Alí cóllese á esquerda por unha pista forestal que nos leva de novo en dirección á costa. Aquí atópanse uns sinais que cando menos resultáronme curiosos.

Atravesando o ceán (foto tomada en sentido inverso á marcha)

Terras de Malpica

Respeten por favor!

Coidado coa pendente

Continuando o descenso, camiño da praia de San Miro, encóntrase gran cantidade de piñeiros cerca do mar, cousa habitual durante todo o camiño.

Descendendo cara San Miro

Entre os piñeiros asoman, ó lonxe, Malpica e as Sisargas

Acabando o descenso, atopámonos coa fermosa praia de San Miro, un lugar perfecto para pasar unha tarde tranquila, buscando crebas no coído que se atopa no fondo desta ou contemplando a fermosa fervenza que percorre o seu lateral e que morre directamente no mar.

Praia de San Miro

Nas rochas asoman vetas de seixo

A fermosa fervenza de San Miro

Dende aquí séguese o camiño pegado á costa subindo pola costenta pista forestal e ó rematar o ascenso, á esquerda pódese desviar para contemplar unha espectacular furna con tres buratos, coñecida como a “Furna das Grallas”.

Seguindo o camiño, despedímonos da praia de San Miro

Furna das grallas

Outra vista da furna das grallas

Voltamos de novo sobre os nosos pasos e continúase pola pista de terra, seguindo os sinais oficiais de sendeirismo. Durante este longo tramo iremos rodeados de gran cantidade de piñeiros, e no medio un pequeniño tramo de Carballos, todo isto antes de chegar á fermosa praia do Riás, a cal desaparece en gran parte cando sobe a marea.

Gran parte do percorrido discorre entre piñeiros

E un tramiño entre carballos (foto en sentido inverso á marcha)

Praia do Riás coa marea alta

Durante este tramo, e tamén nos anteriores, pódense ver unha boa cantidade de pescadores que acoden ós cantís a practicar o seu pasatempo favorito

Pescando nos cantís

Fantástico este roteiro pola costa malpicana, moi aclamado en concreto polos practicantes de btt. Espero facer a seguinte metade pronto e amosárvola canto antes, porque ben seguro que será igual de fermosa que a primeira 🙂 En canto a vós, espero que desfrutárades deste novo roteiro e, coma sempre, que isto vos anime a percorrelo. Ata a próxima, vémonos nos camiños compañeiros! 😀

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

A Ruta Arqueolóxica De Borneiro


Boas Camiñantes! Como van esas andainas? Espero que o inverno non vos estea botando para atrás á hora de saír a camiñar! 😉

Esta semana convídovos a coñecer outra das rutas que agocha o municipio de Cabana de Bergantiños, e que percorre a parroquia de Borneiro, visitando os lugares máis pintorescos desta, con especial atención ós dous monumentos máis importantes: o Castro “A Cidá” de Borneiro e o Dolmen de Dombate, a catedral do megalitismo galego.

Mapa (aproximado) e perfil do roteiro

 

Como podedes ver aquí abaixo, este camiño apenas ten dificultade, polo que desta vez non hai nada especial que recomendarvos en canto a roupa. Aínda que os días húmidos se poden formar pozas polo camiño, as pistas son anchas e sempre hai por onde bordealas.

 

Características MIDE da ruta

O inicio do roteiro sitúase no castro “A Cidá” de Borneiro (onde se xunta esta ruta coa do rego dos muíños que xa vimos na primeira entrada desta bitácora). Concretamente na entrada inferior, a carón dunha pequena área recreativa e os dous últimos muíños da ruta do rego dos muíños.

Comezo da ruta dende o aparcamento

Muíño (curiosas esas lousas de pizarra a modo de teito)

Pequena área recreativa con paneis informativos sobre o castro

Panel informativo da ruta e primeiro sinal

Dende aquí comeza unha costenta ascensión cara o alto da fernandiña, o cumio máis alto do monte Gontón. A ascensión discorre maiormente por unha pista forestal bastante ampla, rodeada de carballos, piñeiros e eucaliptos.  A duración deste tramo é de pouco máis de media hora.

Lugar de Fontefría, durante a subida

Durante o camiño aparece este cartel dándonos a benvida

Aínda que o camiño se intúe, neste cruce non hai sinal (e das pintadas mellor non fiarse). Á esquerda!

Impresiona este tramo final da subida verdade?

Unha vez no alto da fernandiña, podemos desfrutar dunhas bonitas vistas da ría de Corme e Laxe e da parroquia de Borneiro, así como doutros lugares dos arredores.

A ría, coa Parroquia de Canduas en primeiro termo e Corme ó fondo

Desembocadura do Anllóns

Neaño máis cerca, despois Ponteceso e a zona de Malpica ó fondo. En días claros pódense ver fácilmente as illas Sisargas

Terras de Anos e Pico de Meda (Zas) ó fondo

Aldeas de Borneiro dende o alto

O Monte Castelo de Borneiro

Unha vez desfrutado destas vistas, toca descender en dirección a Borneiro pola cara traseira destes do monte Castelo. O camiño discorre por unha longa recta ata chegar a un cruce que hai que tomar á dereita, e logo continuar ata dar coa estrada que conecta Borneiro co lugar de Muriño, xa no Concello de Zas. Este tramo soe estar cheo de pozas, que aproveitaron as ras para depositar os seus ovos. Cabe tamén dicir que durante este tramo bordearemos outro castro, o castro de Borneiro (non confundir coa Cidá) pero neste caso, está sen excavar.

Camiño que nos vai levando cara Borneiro bordeando a cara traseira do Castelo

Durante este tramo temos vistas da zona interior de Cabana e Zas, neste caso vemos ó lonxe o lugar da Eirita

Ovos de Ra

Cágados

Semella que neste caso mamá ra non chegou a tempo á poza :S

Xa na estrada, cóllese á dereita en dirección a Borneiro. Esta estrada sube durante uns metros. Ó finalizar esta pequena subida, os que queirades facer o castrón (xa había tempo que non facíamos o castrón eh? 😉 ) podedes aventurarvos por unha pista á dereita en busca da “Igrexa dos lobos”, un dolmen natural que servía antigamente de refuxio ós pastores do lugar e o cal non fun quen de atopar (todo se andará, xa me coñecedes 😀 ). Tamén podedes subir ata o monte Castelo de Borneiro, aínda que xa vos aviso de que non hai un camiño marcado e teredes que andar entre xestas e toxos para intentar chegar ó cumio. Fagades ou non o castrón, logo a estrada baixa ata chegar ó lugar de Borneiro. Entrando á esquerda sitúase a casa de Manuel Lema Otero, un recoñecido pintor naif do Concello.

Deixando atrás o monte Castelo

Entrando en Borneiro

Casa de Manuel Lema Otero

Máis adiante, chegamos a unha pequena Carballeira cun cruceiro, e en lugar de seguir a ruta, pódese torcer á dereita para visitar a igrexa de Borneiro.

Pequena Carballeira con cruceiro. Dereita: Igrexa. Esquerda: Continuar a ruta. Vós decidides!

Igrexa de San Xoán de Borneiro

Logo de visitala, volvemos sobre os nosos pasos e continuamos o camiño cara o lugar do Briño. Durante este treito podemos ver algúns cruceiros (abundantes por toda a parroquia) e unha chamativa árbore.

Chegando á igrexa...

Cruceiro na entrada do lugar de Vistalegre

Árbore de caprichosa figura

De momento chega non? Logo máis 😉

Crúzase a estrada xeral e continúase ata chegar á capela do briño, coa súa bonita fachada frontal. Tamén existe unha área recreativa con mesas, parrillas e un parque infantil, ideal para descansar e tomar forzas para continuar o camiño.

Fachada frontal da capela do Briño

Cruceiro do Briño

Mesas e parrillas da área recreativa

Parque infantil

Continúa o camiño cruzando a pequena ponte que sortea o pequeno rego e percorremos a estrada primeiro rodeada de árbores e despois de prados ata chegar á aldea de Dombate, coas súas estreitas rúas.

Cruceiro entre as árbores

Os verdes prados que nos dan a benvida á aldea de Dombate

Rúa de Dombate

Cruceiro de Dombate...

... galiñas de Dombate 😀

Unha vez comezamos a saír do lugar por fin nos atopamos co maior monumento do concello de Cabana de Bergantiños:  o Dolmen de Dombate. Este monumento megalítico, despois de moitos anos de polémicas e deixadez por fin obtivo o recoñecemento que se merece, contando actualmente cunha excelente cuberta e un magnífico centro de interpretación.

Centro de recepción e interpretación

Cuberta actual do Dolmen

Xa dentro, vista frontal do monumento

Vista lateral...

... e vista traseira. Impresiona a altura das lousas que posúe.

Logo da visita continua o camiño e antes de chegar á escola unitaria, cóllese por un camiño á esquerda que nos leva ó lugar de Vilaseco.

Será por cruceiros en Borneiro xD

Chegando a Vilaseco, outra cruz

Ó chegar ó centro do lugar torcemos á esquerda e continuamos ata atoparnos de novo coa estrada xeral, a carón da Fonte de Vilaseco. Cruzamos e de frente damos coa pista que nos leva á entrada superior do castro A Cidá, principio e final deste roteiro.

Antes de chegar á Cidá podémonos atopar algún esquío polo camiño 🙂

E por fin, finalizamos o roteiro no verde Castro "A Cidá" de Borneiro

Muros da entrada inferior

A buscar o lagartiño! 😉

Para rematar esta entrada, fareino descubríndovos unha bonita festa que ten lugar aquí tódolos anos, chamada “O Castro Animado”. Nesta festa a xente do lugar disfrázanse de castrexos, e lévanse a cabo diversas actuacións. Na última edición actuaron unha parella de acróbatas e dous paiasos. Tamén houbo unha representación dunha escena de loita entre guerreiros castrexos e un grupo de gaitas amenizando a festa.

Ambiente no Castro Animado

Actuación dos acróbatas

Tamén se poden degustar productos típicos durante a festa, e ó remate desta ten lugar unha churrascada na área recreativa. Nesta festa tamén participaron os rapaces que viñeron no verán ó campo de traballo do Concello e pasárono estupendamente. A verdade é que esta festa resultou realmente divertida e entretida.

Rapaces do Campo de Traballo caracterizados para a ocasión

Churrascada na área recreativa para acabar (ou seguir) coa festa 🙂

E ata aquí a ruta arqueolóxica pola parroquia de Borneiro amigos! Como podestes comprobar, o nome do roteiro está ganado a pulso. Como non podía ser doutra maneira, anímovos a facela ou polo menos a que visitedes a Cidá e o Dolmen, e por suposto tamén a que vos acerquedes a desfrutar da festa do Castro Animado este próximo verán!

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

Ruta Polo Monte Pindo I (O Fieiro – A Moa)


Ola Camiñantes! Qué mellor que comezar a nosa andaina neste este novo ano 2012 estreándoo cunha ruta polo Monte Pindo! Todos sabemos que era este un lugar sagrado para os celtas, pero tamén o é para os sendeiristas. Neste caso, ó non coñecer moi ben o lugar, decidín facer unha ruta curta, pero non por iso menos esixente. Esta comeza no lugar do Fieiro, a pé do encoro de Santa Uxía, e remata no cumio do Monte Pindo, o pico da Moa, a 600 metros de altitude e a poucos metros da ría de Corcubión.

Mapa e perfil do roteiro de hoxe (aproximados)

Para percorrer este camiño é aconsellable levar calzado impermeable se se fai en inverno, pois é moi posible que o camiño estea húmido e que se encontre algunha que outra poza. Evitaremos así estar pensando continuamente onde van pisar os nosos pés e así poder seguir un camiño o máis recto posible. Ademáis, é recomendable levar un pantalón forte que nos protexa das xestas. Tampouco esquecerse os que lle pase coma a min, que o máis pequeno raio de sol lles afecte, de que nunca está de máis un sombreiro ou gorra no alto dun monte, onde parece que non pero o sol pega forte, e moito. Preparados? Valoración MIDE do percorrido e comezamos!

MIDE do sendeiro

O comezo da ruta encóntrase nun pequeno lugar chamado O Fieiro, pertencente ó Concello de Mazaricos. Chégase a este lugar poucos metros despois de pasar por riba da presa do encoro de Santa Uxía. Nada máis chegar xa nos atopamos co punto de inicio á dereita, unha pequena área recreativa na que hai un panel informativo e un cartel sinalando as dúas variantes do roteiro.

Pequena área recreativa do Fieiro

Panel informativo da rutae pista que sube camiño da Moa

Ten este roteiro dous camiños distintos para chegar á Moa, xuntándose estes no merendeiro que está a poucos metros do cumio. Como neste caso só fixen que percorre a cara traseira do monte, noutra ocasión volverei para facer o percorrido polo outro camiño, que pasa pola cara costeira da montaña e polo pico Penafiel, outro cumio famoso do Monte Pindo

Cartel que indica as dúas variantes do camiño

Pico Penafiel dende O Fieiro

Dende aquí collemos a pista que sube, e que durante o primeiro quilómetro de percorrido apenas presenta dificultades. Neste primeiro tramo podemos botar a vista atrás para divisar algunhas aldeas do concello de Mazaricos, o encoro de Santa Uxía, o mirador do Ézaro ou o pico Penafiel.

Deixando atrás O Fieiro en busca da Moa

Os verdes prados de Mazaricos, vixiados dende o alto polos Montes da Ruña

Pico Penafiel e mirador do Ézaro

A partir do segundo quilómetro do roteiro, o terreo vaise facendo máis complicado para o camiñante, primeiro estreitándose e despois tornándose moi rochoso e con bastante pendente.

A partir deste cartel o camiño estréitase e vólvese máis irregular

Un exemplo do que vos podedes atopar durante gran parte do camiño

Superados aproximadamente os 2,5 quilómetros de ascensión, atopámonos o bastante elevados para divisar a vila de Carnota. Podémonos parar a ler o panel informativo sobre a historia e  flora do Monte Pindo antes de afrontar o último tramo da subida.

Sempre se agradece un panel informativo, e máis con estas vistas 🙂

Máis arriba, atopámonos cun cruce no cal nos podemos desviar cara o merendeiro para tomar algo antes de chegar á moa, ou ben afrontar os últimos metros da subida para alcanzar o cumio. Dende aquí, pódense adiviñar entre os piñeiros as vilas de Corcubión e Cee.

Carteis no cruce do roteiro

Corcubión ó lonxe

Merendeiro da Moa

Por fin, chegamos ó pico da Moa. Dende aquí arriba, temos unhas magníficas vistas en 360 grados de toda a zona, destacando a panorámica da ría de Corcubión.

Impresionantes vistas

A pé da montaña, a pequena vila do Pindo:

A vila do Pindo coa súa praia a pé do monte

A un lado, as vilas de Carnota e Lira:

Carnota, coa súa extensa praia e Lira co seu peirao

Ó outro, Fisterra, Corcubión e Cee ó lonxe:

Fisterra, co seu faro na punta

Corcubión e Cee no interior da ría

Máis cerca, a praia de Gures e a enseada de Caneliñas, lugar onde no ano 1986 pechou a última factoría baleeira de España:

Praia de Gures e enseada de Caneliñas

E por último, polo interior, máis alá do aspecto rochoso do Monte Pindo, o verde dos montes da Ruña:

Máis alá do Pindo, Mazaricos sempre verde.

Unha vez desfrutado desta marabillosa panorámica da Costa da Morte, só queda baixar polo mesmo camiño ata o Fieiro. Neste caso intentei (sen éxito) atopar o camiño que leva ó lugar pasando pola outra cara do monte e que sube ata o pico Penafiel, pero non fun quen de atopalo (todo se andará ;)) a quen si atopei mentres buscaba algún tramo deste sendeiro foi a un grupo de camiñantes de Vimianzo, ós que guiei con gusto ata a Moa e que me fixeron pasar un día estupendo en boa compañía. Ademáis de facer o descenso máis levadeiro. Por cousas como estas adoro o sendeirismo. Graciñas Antonio, Juan, Cristian, Paula, Antía e Darío! 🙂

Cos inesperados compañeiros no cumio

O grupo á chegada, cun paisano que resultou do máis faladoriño!

E así queda inaugurado o novo ano en Camiños Da Fin Da Terra amigos. Cando teñades ocasión pasádevos polo Pindo e desfrutade desas excelentes vistas! Feliz Ano!

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

Ruta Camelle – Laxe


Boas Camiñantes! Estreamos este mes de Decembro con un novo camiño que ben seguro vos gustará. Trátase da ruta que une as vilas mariñeiras de Camelle e Laxe, percorrendo toda a costa que separa estes dous portos. Fixera este camiño hai cousa de dous ou tres anos, e levaba xa tempo querendo volver a facelo para obter máis datos e poder compartilo con vós, así que decidinme e chamei ós meus compañeiros do curso de monitor de tempo libre para que me acompañasen e así formamos un cuarteto para esta andaina. Graciñas Sole, Barca e Rocío!

Equipo preparado! Faltan o mapa e o MIDE

Comezamos o itinerario no Museo do Alemán, a carón do espigón do porto. Esta é unha obra realizada polo alemán Mannfred Gnädinger ó longo de cerca de 30 anos. Está constituído por esculturas feitas con materiais ós que o mar lle foi dando forma ou arrastrando ata o lugar.

Museo do Alemán

Este singular personaxe chega Camelle a comezos dos anos 60 e decide quedarse a vivir en Camelle. Será a comezos dos anos setenta  cando decide levar  uha vida solitaria, retirándose a vivir a un pequeno habitáculo que constrúe na costa, onde hoxe se ubica o museo. O seu obxectivo consistía en vivir á marxe dos condicionamentos sociais establecidos e depender o menos posible do mundo que o rodeaba.

Este era Manfred

Despois de moitos anos de vida en pleno contacto coa natureza, será a partir do ano 2000 cando comecen os seus primeiros problemas de saúde, falecendo dous anos máis tarde, coincidindo coa catástrofe do Prestige. Dise que este desastre causou un grande impacto na súa saúde mental. Sendo incapaz de superalo, acabou morrendo de pena.  Trala súa morte, tanto a súa persoa como a súa obra recobraron unha gran forza, transformándose nun dos símbolos da Costa da Morte. “Man” como así se lle coñecía, quedou como un exemplo de inocencia e pureza espiritual fronte ós intereses materiais que dominan o mundo actual.

Outra toma do museo

Unha vez comezado o camiño, nada máis dar uns pasos, tivemos a sorte de observar varios exemplos da fauna costeira, como un cormorán e unha garza real ben acompañados por un grupo de gaivotas:

Cormorán

Garza

Unha vez observados o museo e as aves, comezamos a percorrer todo o longo da vila de Camelle, observando algúns oficios que se dan na enseada, ademáis da praia.

Gamelas

Paseo marítimo de Camelle

Unha vez chegamos á parte de atrás da praia, en vez de continuar o paseo, collemos pola rúa na que se encontra o centro médico e tamén hai un parque infantil, que nos leva metros máis adiante cara o coído de Sabadelle.

Praia de Camelle

Centro médico e parque infantil

Camiño do Coído de Sabadelle

Coído de Sabadelle

Dende aquí seguimos camiño cara o coído da Señora, o cal é a única saída do concello de Vimianzo ó mar aberto. Aquí puidemos contemplar un pequeno grande espectáculo, un pequeno rego que baixaba do monte e escorría coído abaixo.

Coído da Señora

Rego perdéndose entre as pedras

A partir de aquí poñemos rumbo cara a parroquia laxense de Traba. Durante o camiño, se facedes este camiño despois duns días chuviosos, o máis probable é que nos atopedes con grandes charcas difíciles de sortear, a única saída posible será  improvisar polas leiras adxacentes ó camiño.

Próximo obxectivo: penedos de Traba

Vistas dende este tramo do camiño

Unha das "pozas" que nos atopamos no camiño

Nós encontrámonos con ata tres destas pozas unha de dimensións máis que considerables, antes de chegar ós Penedos de Traba, unha gran morea de rochas fronte ó mar que adoptan variadas e caprichosas formas. Dende aquí xa podemos avistar a longa e fermosa  praia de Traba.

Penedos de Traba

A "Rá"

Praia de Traba dende os Penedos

Chegamos a Mórdomo e damos co aparcadoiro e área recreativa no que comeza a ruta que sube á pena. Aquí Temos dúas opcións, ir pola praia ou máis polo interior, nós decidimos ir máis polo interior e despois desviarnos cara a lagoa. Para os que optedes por este último, tendes que coller a estrada e uns metros máis adiante, coller unha pista de terra que leva a un observatorio de aves.

Área Recreativa

Observatorio de aves dende a estrada

Cando cheguedes ó observatorio, collede o camiño que bordea a lagoa ata chegar á pasarela de madeira, só teredes que seguila ata a área de descanso e aparcadoiros do outro extremo da praia.

Bordeando a lagoa

Camiño que bordea a lagoa

Área recreativa de Boaño, no outro extremo da praia

Dende o mirador cos bancos de pedra en círculo, continuamos por un camiño estreito con bastante maleza, pero que dura poucos metros. Durante este tramo pódense ver bastantes cousas: pescadores, coídos, furnas, a fermosa praia de Arnado, grandes e pequenas furnas e con sorte  algun miñato con algo que zampar… Sen dúbida o meu tramo favorito do roteiro.

Camiño dirección a Soesto

Coído

Fermosa furna (con pequena fervenza incluída)

Miñato (semellaba que levaba unha serpe nas súas garras)

Praia de Arnado

Casetas de pescadores

Ó final deste treito, chegamos á praia de Soesto, famosa polas súas olas e que recibe a constante visita de surfeiros. O seu merendeiro é grande e ben protexido do vento, perfecto para facer unha boa grellada.

Chegando a Soesto, co petón do castro á esquerda

Área recreativa de Soesto

Continuamos agora o camiño pola costenta pista que nos leva pouco a pouco cara o final do noso camiño, ubicado na vila de Laxe. Deixando atrás a praia e o petón do castro, ó que vos podedes acercar os que coma min sexades máis castróns (aínda que o camiño non é de todo malo), podemos ver xa a vila de laxe e tamén a ermida de Santa Rosa, dende a que teremos unha boa vista panorámica de toda a vila. Achegámonos pois ata a pequena ermida.

A pista é bastante empinada, pero xa case estamos chegando a Laxe. Ánimo!

Atrás imos deixando a fermosa praia de Soesto

E tamén o Petón do Castro (Vistas excepcionais da praia de Soesto)

E por fin Laxe!

Ermida de Santa Rosa

Vistas dende Santa Rosa

Baixamos agora seguindo as indicacións da ruta e adentrámonos en Laxe polo medio das súas estreitas rúas ata chegar á praza Ramón Juega, dende aquí achegámonos á igrexa de Santa María da Atalaia, pasando por debaixo do bonito arco medieval. Logo, tamén nos podemos achegar ata o dique, no que sempre se pode atopar xente pescando e encherse un do aroma mariñeiro que se desprende nesta zona da vila, que quedou ben plasmado no mundo da televisión gracias á serie da galega “Mareas Vivas”.

Adentrándonos nas estreitas rúas de Laxe

Igrexa de Santa María da Atalaia

Aquí me tendes no final do camiño hai uns anos

Outra cousa interesante que atopamos polo camiño foi unha gran cantidade de cogumelos, que aproveitamos para recoller e comelos despois. Sole púxose morada! jaja

Sole recollendo cogumelos 😀

Parece ser que se trata dun "Champiñón Silvestre"

E así remata unha nova andaina máis compañeiros, debo decirvos que toda persoa coa que fixen esta ruta quedou encantada con ela, espero que vós non sexades menos!

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

A Ruta Da Ínsua


Cómo vai esa andaina camiñantes? Espero que xenial! Eu, sorprendido e animado polo bo estado e mantemento da ruta dos muíños do Concello de Camariñas, decidín adentrarme un pouco máis neste municipio e achegueime ata a parroquia de Xaviña  para percorrer a chamada Ruta da Ínsua. Así as cousas, esta semana ofrézovos unha fermosa ruta que non ten nada que envexar á anterior excepto por uns pequenos detalles que se deberían mellorar en canto á sinalización do camiño. Pero tranquilos meus, para perderse polo monte xa estou eu! jeje. Mapa, perfil e valoración MIDE:

Mapa e Perfil

MIDE (Método de Información De Excursións)

Comeza este roteiro na praia de Ariño. Chegaremos ata aquí despois de entrar na parroquia de Xaviña (deixando as vilas de Ponte do Porto e Dor atrás). O desvío que nos leva á praia encóntrase á esquerda uns metros despois de pasar o restaurante “O Ariño”. Concretamente, o comezo do camiño sitúase no piñeiral que está xunto á praia, onde abundan mesas e grellas ideais para pasar unha tarde de entretemento alternando a praia e os baños coa sombra das árbores.

Punto de Partida

Praia de Ariño

Perfecto para unha grellada cos amigos

Se antes de comezar a andaina nos acercamos á praia, podemos apreciar que estamos nunha zona de gran valor ecolóxico, tanto pola gran cantidade de cunchas que hai na praia, o que nos dá unha idea da riqueza marisqueira da zona, así como tamén da gran riqueza ornitolóxica, pola cantidade de aves que podemos ver dende este lugar.

Cunchas de Berberecho

Unha pequena Garza

Gaivotas, como non!

Ánades?

Ademais, se visitades esta zona no Outono, poderedes ver a gran cantidade de cogumelos que nacen nesta zona, e que vos acompañarán ó longo de todo o camiño. Quén sabe, secadra en vez de facer unha churrascada, hai que facer unhas setas á brasa!

Voltamos ó piñeiral e comezamos xa o camiño seguindo a estrada pola que chegamos, e que en nuns metros se converte xa nunha pista forestal. Poucos metros máis adiante, xa xurde o primeiro problema coas indicacións. No mapa que ofrece o concello, di que existe unha derivación cara a coñecida como “Punta Sandía” un pequeno cabo no que poderemos observar gran parte da ría. Sen embargo, non hai ningun cartel que explícitamente o indique, co cal hai que aventurarse arriscándose a perder o tempo. Eu finalmente optei polo último dos tres desvíos, e aínda que non cheguei á punta exactamente, cheguei a outro pequeno saínte que tampouco desmerece nada.

Dando os primeiros pasos desta andaina...

Arredores de Punta Sandía

Cerca de Punta Sandía

Outra vista desde este saínte

Voltamos por onde viñemos e continuamos o camiño, no que xa podemos intuir por detras dos pinos e eucaliptos que nos tapan parcialmente a visión a vila de Camariñas e, detrás desta, ó outro lado da ría, a vila de Muxía.

Camariñas

Porto de Camariñas e Muxía ó outro lado da ría

Máis adiante, pódese tomar un camiño á dereita e subir ó monte, ou tamén andar outro tramo ata o seguinte desvío, que foi o que tomei eu neste caso. Desde aquí teredes unhas vistas excepcionais da ría e das vilas de Camariñas e Muxía, incluso se o día está claro poderedes ver con certa facilidade o Santuario da Virxe da Barca.

A metade do ascenso...

Camariñas dende o alto do monte

Santuario da Virxe da Barca

Unha vez descendido o monte, continuamos o sendeiro ata chegar ás antigas minas de Volframio. Saberemos que chegamos ó ver ós carteles que anuncian do perigo de introducirse polo monte, e un pouco máis arriba, xa nun camiño asfaltado, veremos as ruínas dun edificio que seguramente tiña que ver coas antigas minas. Parece ser que a etapa de esplendor deste tipo de explotacións foi durante a Segunda Guerra Mundial, pois o Volframio era utilizado na fabricación de armas e proxectís.

Cartel de precaución

Ruínas

Continuamos agora o camiño ata chegar ás primeiras casas, e atopamos un dos poucos carteis que posúe a ruta. En concreto este cartel indícanos o camiño cara a Fonte de Agramar, polo que collemos pista abaixo ata chegar a unha praia, e unha vez chegados abaixo, dirixímonos á dereita ata chegar a pé do manantial. Esta fonte, posúe a peculiaridade de que nace mesmo ó pé da praia, e cando se dan as mareas vivas esta queda asulagada baixo a auga da ribeira.

Pista que baixa á praia

Ó fondo está a fonte

Fonte de Agramar

Volvemos camiño arriba sobre os nosos pasos e tras andar entre as rúas da aldea, chegamos á estrada. Atención aquí camiñantes! Sen cruzar, o camiño continúa polo segundo desvío á dereita, en ningún caso polo primeiro, pois estaríades subindo de novo ó monte. Saberedes que é o correcto porque o camiño está pegado a unha casa amarela. Incomprensiblemente, este tramo carece de sinalización, o cal pode ocasionar bastantes problemas, como foi no meu caso. Imaxinade a miña cara cando me vin de novo no alto do monte! xD

Na estrada, coller o seguinte desvío á dereita! Este que vedes lévavos de novo ó monte.

Desde este camiño teredes unhas boas vistas da parroquia de Xaviña

Continuamos por este camiño que, despois de deixar atrás as casas, acábase convertendo nunha pista forestal segundo se vai adentrando no monte. Ó chegar ó desvío, pódese coller á dereita (as indicacións marcan esta dirección) para chegar ó comezo da ruta, ou ben pódese coller a esquerda para botar un vistazo ó pazo das paxariñas e a ribeira. Se se elixe esta opción, despois de coller cara a esquerda e alcanzar uns metros máis adiante a encrucillada, débese tomar o camiño que temos xusto enfrente. Ó chegar ó final deste, atopámonos de novo co tramo máis pegado ó río da praia de Ariño, e dende aquí podemos ver do outro lado do río o Pazo das Paxariñas.

De novo, estamos nunha pista forestal

Dereita: comezo da ruta. Esquerda: Vistas do Pazo das Paxareiras e da ribeira

Encrucillada: seguir de frente!

Pazo das paxareiras

Agora só queda seguir a praia ata chegar de novo ó piñeiral no que comezamos esta ruta, camiñando pola branda area e cunhas vistas fantásticas da ribeira.

Gamelas na ribeira

Fermosa non si? 🙂

Espero coma sempre que disfrutárades da lectura! Se algún día vos animades a pasear por este roteiro, contádeme que tal vos foi a experiencia! Neste caso concreto, poderíadesme contar se a sinalización está mellor, ou se puxeron algún panel nos puntos de interese, que están anunciados no mapa do concello e sen embargo non existen. E xa sabedes: comentade, criticade, puntuade… o que queirades!

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

Subindo á Pena de Mórdomo


Ola meus!

Como cada nova semana, aquí me tendes descubríndovos un novo camiño da Costa da Morte. Desta vez achegueime ó concello de Laxe, concretamente á fermosa parroquia de Traba, pero non para facer a famosa ruta que vai ata Camelle, senón para subir á inxustamente descoñecida Pena de Mórdomo, desde a cal se pode desfrutar dunhas vistas excepcionais da parroquia, a lagoa e a fascinante praia de Traba.

Mapa (en debuxo) da ruta

Mapa (aproximado) da ruta feito por min. Ás veces é un pouco complicado trazar o recorrido exacto.

É esta unha ruta que en principio pode parecer fácil e así o é durante gran parte do percorrido, pero débese ter en conta o tramo final da ascensión, no que hai que ascender por gran cantidade de penedos e rochas nos que hai que ter coidado de non esvarar / tropezar e non achegarse moito ó borde destes, pois hai perigo de caer ó vacío. É por iso que o resultado do MIDE ten números tan altos, pero se andades con coidado e non facedes moito o “castrón” como a min me gusta (debedes saber que a pesar de ter bastante vértigo,  vaime o risco) non ten porque haber problema algún.

MIDE (que non vos impresionen moito os números altos)

Para comezar o camiño, podemos deixar o coche no aparcamento da praia en Mórdomo, cerca do bar. Neste bar encontramos o primeiro cartel indicador da dirección da ruta. Nos primeiros metros, todo o que teremos que facer é seguir as indicacións ó longo da aldea de Mórdomo.

O noso obxectivo, dende o aparcadoiro

Unha vez chegados á última casa da aldea, comezando a subida cara o monte, xa non atoparemos máis sinais. Tendes que seguir a pista á dereita e uns metros máis adiante, no cruce que hai na curva, cara a esquerda (máis ben seguir a pista na que estamos). Durante este tramo podemos ver o val de Traba, coas súas pequenas aldeas a pé do monte da Moa e Pena Forcada, lugares que vos descubrirei en vindeiras entradas.

Última casa de Mórdomo

Val de Traba

Chegamos a un novo cruce, no que se seguimos de frente, comezamos a descender. Non nos interesa, queremos subir e desfrutar dunha boa panorámica! Collemos á dereita e seguimos subindo. A partir de aquí o camiño vai ir facéndose máis agreste, ata chegar ó pe das rochas, no cal comezaremos a ascender. Ánimo, moito coidado!

Chegando ós pés dos penedos...

Comeza o ascenso! (Realmente, xa comezou hai un cachiño)

No primeiro tramo da subida, cara a zona de Traba podedes buscar as coñecidas “Caras dos Monos” un conxunto de rochas nas que a natureza debuxou unhas cabezas que recordan ás duns primates.

A verdade é que si parecen!

Poucos metros máis adiante xa nos atopamos coa máxima altura do monte, marcada cun tronco que soe ter unha bandeira colgada, aínda que non era o caso desta vez. Penso que non teño que explicar moito das vistas, unha imaxe (neste caso varias) vale máis que mil palabras non si?

A Lagoa, lugar de alto valor ecolóxico

Traba dende as alturas

Pero non só podemos ver a paisaxe de Traba dende aquí arriba, se facemos unha vista de 360º cara a dereita, iremos vendo lugares como o monte da Moa, Pena Forcada, os penedos de Pasarela, o alto do Rascalobos, Pena Orelluda… lugares que vos descubrirei máis adiante, dádeme un tempo 😉

Monte da Moa (esquerda) e Pena Forcada (dereita)

Desde aquí tamén se pode intuir a vila mariñeira de Camelle (Pena Orelluda á dereita)

Mirando cara abaixo, vemos o núcleo de Mórdomo e o aparcadoiro onde comezamos a ruta. É curioso, pero aínda que semella lonxe, escoitábanse os ladridos dos cans perfectamente!

Mórdomo

Aparcadoiro, merendeiro, boa praia... Se queredes ir tomar un baño a Traba téndelo fácil!

E ata aquí, todo o que queda é facer o camiño de volta por onde viñemos, tal vez se podería continuar o camiño no cruce que antes vos dixen que baixa e achegarse ó rascalobos ou a Pena Orelluda. Quén sabe. Un día que teña ganas de perderme e facer o castrón aventúrome e xa vos conto á volta 😉 Nada máis meus, animádevos a percorrer este camiño que é curto, e as vistas merecen moito a pena.

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

Ruta “Camiño Da Ribeira”


Boas camiñantes! Como vai todo? Espero que ben! Como cada semana, aquí vos traio un novo camiño deste noso confín do mundo. Desta vez trátase da ruta “Camiño Da Ribeira” no concello de Ponteceso. Un bonito camiño no que atoparemos moito que ver e visitar ó longo dos aproximadamente 25 quilómetros que o compoñen (aínda que se poden facer moitas variantes), ó longo dunha gran parte do litoral pontecesán, en primeiro lugar pola beira do Río Anllóns e despois a carón da ría de corme e laxe. Desta vez tiven a sorte de contar cun compañeiro de viaxe, que me axudou a facer o camiño máis levadeiro e sacar algunhas fotos útiles para facer esta entrada. Gracias David!

Mapa e perfil da ruta

Características MIDE

O comezo da ruta sitúase na praza do Recheo de Ponteceso, situada na entrada do pobo e pegada ó río Anllóns, á ponte que separa Ponteceso do concello de Cabana e á casa natal do escritor Eduardo Pondal. Por desgracia, esta non se pode visitar, pero sempre nos quedarán os versos inmortais do bardo:

Casa natal de Eduardo Pondal

“Eu nacín en agreste soedade,
eu nacín cabo dun agreste outeiro,
por onde o Anllóns con nobre maxestade
camiña ao seu destino derradeiro.
Eu non nacín en vila nin cidade
mais lonxe do seu ruído lisonxeiro;
eu nacín cabo de pinal espeso
eu nacín na pequena Ponteceso.”

Collemos un pequeno treito pola beira da estrada que vai a Valarés e Corme, para desviarnos ós poucos metros no aserradoiro. Aquí, á esquerda collemos un pequeno sendeiro que vai polo malecón, entre o xuncal e o río. Desde aquí podemos ver a aldea do couto ó lonxe. Tamén é un bo sitio para ver unha boa cantidade de aves, pois a desembocadura do anllóns é un lugar recoñecido pola súa riqueza ornitolóxica.

Sendeiro do malecón

Aldea do Couto

Ó final deste agradable camiño, chegados ás faldas do monte branco, torcemos á esquerda poñendo dirección ás dunas e á barra, se imos pola mañán, é probable que nos atopemos cun pastor e as súas ovellas. Tamén, desde hai pouco tempo, está instalado á beira do camiño un observatorio de aves.

Ovellas camiño da "Illa dos Cagallóns"

Observatorio ornitolóxico, de recente construcción

O esteiro do Anllóns é un lugar privilexiado para o avistamento de aves

Seguindo polo camiño, e deixando á esquerda a coñecida como illa dos cagallóns, temos un desvío á dereita que podemos coller para subir e sacar unhas fotos panorámicas da desembocadura do río, ou podemos seguir de frente e chegar á barra atravesando as dunas. Desde este punto tamén podemos ver o litoral cabanés, coas súas praias fluviais do Curro, Urixeira e Pendón.

Camiño que nos leva ás dunas e ó monte branco

Illa dos cagallóns

Ovellas pastando e praia fluvial do Pendón ó fondo

Dunas do Monte Branco

Praia da Barra

Dende aquí collemos o camiño que vai pegado á costa e que chega directamente á praia de Valarés. Este camiño danos unhas excelentes vistas  do litoral cabanés, vendo algunhas das súas praias marítimas, como a piquita e area das vacas, así como tamén da famosa illa “Tiñosa” lugar visitado asiduamente por pescadores.

O sendeiro que nos leva a Valarés. Ó fondo, Monte da Facha

Illa "Tiñosa" e praias da "Piquita" (esquerda) e "Area das Vacas" (dereita)

Finalmente chegamos ó areal de Valarés, dividido en dúas praias e cun bonito piñeiral no medio, ideal para merendar e repoñer forzas para seguir o camiño.

Areal de Valarés

O piñeiral, fermoso e xenial para tomar algo á sombra das árbores.

Continuamos un pequeno treito pola estrada e viramos á esquerda pola pista que nos leva ó alto do monte da facha, camiño xa da vila de Gondomil, e máis adiante, do porto mariñeiro de Corme. Por este camiño, temos unhas excelentes vistas da ría, e ó fondo, da fermosa vila de Laxe.

Vistas do esteiro do anllóns e da ría de Corme e Laxe dende o Monte da Facha

Laxe

Se como a min, vos gusta o que eu particularmente chamo “facer o castrón” 😀 nesta pista podedes coller e camiñar por algúns terreos rozados que se achegan á costa, e ver desde moi preto os acantilados que existen neste treito, e onde podemos obter unhas vistas impresionantes destes:

Cantís do Monte da Facha

Máis adiante, ó final deste tramo chegamos á aldea de gondomil, onde debemos visitar a coñecida Pedra Da Serpe, unha especie de cruceiro cunha serpe tallada na súa base.

Gondomil

Pedra da Serpe

Dende aquí collemos a estrada que baixa á esquerda, para ir ata a praia da Ermida. Poderíamos coller á dereita e arriba camiño de Froxán, pero farémolo logo de visitar Corme e arredores. Xusto de lado desta estrada podemos ver un muíño e uns metros máis adiante, desviámonos de novo á esquerda en dirección á costa por un camiño que nos leva á praia, que ó igual que Valarés, posúe un pequeno piñeiral con mesas para poder facer outro descansiño.

Praia da Ermida coa Illa da Estrela

Dende a sombra das árbores, continuamos a marcha por outro estreito camiño entre maleza (mais ben practicable) que, ós poucos minutos, nos leva á outra das tres praias de corme, neste caso trátase da praia do Osmo, coa súa grande e fermosa furna, onde en verán se celebra  a “Festa da Furna”, na que se traen a bandas musicais de diferentes estilos para pasar unha agradable noite de música no medio da natureza, creándose así un ambiente que vale, e moito, a pena.

Furna da Praia do Osmo

De aquí collemos o paseo marítimo que nos leva ó centro urbano de Corme, pasando primeiro a pequena praia da Arnela e despois ó longo de todo o paseo marítimo da vila, para chegar despois á punta do porto. Camiño do porto existe un desvío que leva ó cabo roncudo, onde se apaña o famoso percebe e onde o mar bate con moita forza. Recomendable visitalo un día de temporal.

A vila de Corme coa pequena praia da Arnela, dende a punta do porto.

Volvemos polo mesmo camiño ata a pedra da serpe, pero desta vez collemos o desvío que nos leva a Froxán, por unha costenta pista forestal. Ó chegar arriba collemos á esquerda para chegar, ó pouco, á pequena aldea. Alí podemos sentar e tomar un refrixerio na súa pequena área recreativa con mesa, fonte e monumento adicado ós músicos que alí naceron.

Froxán

Área recreativa de Froxán

Voltamos a camiñar por onde viñemos e no desvío, en lugar de baixar, continuamos recto, polo coñecido como “Monte dos Loureiros” imos seguir un camiño paralelo ó anterior que nos levou antes cara Gondomil. Durante este camiño teremos notables vistas de toda a ría ó igual que antes, simplemente que desde un pouco máis arriba. Merece a pena volver a facer o “Castrón” e subir ás rochas que coroan o monte, aínda que hai que ter moito coidado e ter un bo pantalón para andar entre os toxos 😉 Finalmente, chegamos ó cruce da estrada que baixa cara a praia de Valarés, e ós poucos metros podemonos acercar ó cumio do monte branco, desde onde temos unhas vistas excepcionais do tramo do anllóns que vai dende ponteceso ata a a ría coa vila de Laxe ó fondo.

Corme dende o Monte dos Loureiros

Valarés, Tiñosa, Piquita, Area das vacas... Hai tanto que ver nesta nosa ría!

Tamén podemos ver ó lonxe o faro de Punta Nariga, un fermoso e moderno faro que pertence a Malpica.

Ría dende o cumio do Monte Branco

Ribeira dende o alto do Monte Branco

Desfacemos camiño e baixamos polo estreito sendeiro que comeza pegado á estrada, é este un camiño pedregoso, polo que se debe ter coidado no descenso.Este lévanos de novo a Currás, e xusto termina no coñecido como “Pozo da Señora”, un pequeno regato que baixa polo monte, e que coa seca deste verán non levaba apenas auga. Logo, collemos a pista que baixa á dereita e andamos de novo o camiño que nos leva cara o malecón, e finalmente, cara o noso punto de partida e chegada: Ponteceso.

Coidadiño ó baixar!

Pozo da Señora

E rematamos! Espero coma sempre que a ruta fora do voso agrado, e que vos animedes a facela algún día. Como puidestes comprobar é unha rota longa, pero con moitísimo que ver, e máis aínda se vos gusta perdervos coma a min 🙂

A ponte, que separa os concellos de Cabana e Ponteceso, principio e final do camiño de hoxe.

UN SAÚDO CAMIÑANTES! ATA A PRÓXIMA 😉

A Ruta Do Ouro De Corcoesto


Ola de novo Camiñantes! Esta semana quérovos amosar outra ruta situada no concello de Cabana, a coñecida como “Ruta do Ouro”, na parroquia de Corcoesto e nomeada así pola abundancia do prezado mineral que agochan os seus montes.

Mapa e perfil da ruta

O camiño transcorre pola beira cabanesa do río en todo o seu percorrido e apenas posúe dificultade algunha, como podedes ver nas características MIDE que vos expoño a continuación:

Características MIDE do roteiro

A ruta comeza saíndo do núcleo de Corcoesto, na que é a antiga casa dos mineiros e xusto antes de cruzar a ponte do Xavarido sobre o Río Anllóns camiño de Langueirón (Ponteceso).

Casa dos Mineiros e o meu fiel acompañante 😀

Ponte do Xavarido: Comezamos!

Ó pouco de comezar, e antes de dunha pequena costa arriba, podemos visitar dúas bocas das antigas minas: unha desviándonos por un camiño á esquerda (cara o lado do río) e outra subindo monte arriba neste mesmo punto. Subindo cara o pozo da dereita, podemos ver abundantes liques, indicadores da pureza do aire. Neste pozo poderedes probar a lanzar unha pedra polo burato abaixo, e comprobaredes o que tarda en deixar de soar a pedra caendo… Xa vos adianto que vos levaredes unha sorpresa!

Unha das entradas á mina

Cerca do pozo atoparedes gran cantidade de liques

Probade a tirar unha pedra no pozo... 😉

Seguimos camiñando e a uns minutos destas minas chegamos á central hidroeléctrica de Corcoesto, típica central hidroeléctrica fluvial que abastece ós veciños do municipio, e onde me atopei cunhas bagas moi curiosas:

Central

Serán comestibles?

Máis adiante, e se vos gusta explorar e perdervos coma a min, podedes achegarvos (non sen pouco esforzo) á beira do río, onde se andades con coidado e sodes silenciosos, poderedes ver especies de aves tan interesantes coma a garza real, o merlo rieiro ou algún que outro pato. Sinceramente, ver algún destes animais paga realmente a pena,  dignos de ver. Por desgracia, as fotos que puden sacar destas aves non son nada boas, polo que vos deixo unhas sacadas da internet.

Garza Real

Merlo Rieiro

Máis adiante, chegamos ó embalse, que desta última vez que fixen a ruta estaba case baleiro. Alí subiremos por unhas escaleiras metálicas e camiñaremos uns metros de lado do canal para logo continuar o camiño cara arriba e chegar á capela de Santa Mariña, situada ó lado dunha carballeira onde tódolos anos se celebra unha bonita romaría en honor a ésta.

Encoro baleiro

Ermida de Sta. Mariña

Unha acolledora carballeira

De alí collemos un camiño que volve a baixar ó río, para ver outra das grutas das antigas minas e acabamos o percorrido de ida para comezar a volta. Desta vez, ó pasar de novo o embalse, podemos volver a desviarnos cerca de alí cara o río para ver unha bonita zona de augas rápidas.

A ruta esconde moitos recunchos difícilmente accesibles

Para o camiño de volta, só queda desfrutar do bonito sendeiro rodeados de gran cantidade de carballos, pinos e castiñeiros.

O camiño transcorre entre numerosos carballos e castiñeiros

E ata aquí a Ruta do Ouro compañeiros, espero que vos chamara a atención e vos animedes a recorrela. Sen embargo, gustaríame acabar cunha pequena reivindicación. Hai un tempo que unha empresa Canadiana de prospeccións auríferas ten interese en facer unha enorme mina a ceo aberto nos montes de Corcoesto para extraer o ouro destes, co cal a flora e a fauna do lugar quedarían aniquiladas non só polo deterioro físico do lugar, senón pola contaminación que supón este tipo de extraccións (uso de cianuro durante o proceso). Déixovos un par de enlaces a noticias destas últimas semanas:

Versión Da Empresa

Versión Dos Grupos Ecoloxistas

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

O Rego Dos Muíños


A ruta do rego dos muíños sitúase no Concello no que resido, Cabana de Bergantiños. Esta discorre a través de dúas parroquias: Canduas e Borneiro. O punto de partida atópase en Canduas (xusto enfronte ó supermercado das Grelas) e vai subindo polo “Monte do Roncaduiro” ata o castro a Cidá de Borneiro, situado na entrada do pobo de Borneiro. A carón do sendeiro discorre un rego de auga no que se agolpan ata vintecatro muíños, que antigamente aproveitaban a forza da auga do rego para moer o gran.

En canto ás características do roteiro, a lonxitude do percorrido (ida e volta) é de aproximadamente uns 7 quilómetros e unha hora e tres cuartos de duración. A dificultade é baixa (o sendeiro está ben sinalizado e practicable). Ademáis, déixovos aquí abaixo as características MIDE e un mapa orientativo co perfil de elevación:

Características MIDE

Mapa co perfl do roteiro

O primeiro muíño encóntrase xusto no punto de partida, dentro da horta da casa que se atopa ó comezo da pasarela de madeira. Logo, unha vez comezada a andadura, e tras camiñar poucos metros, xa podemos ver o segundo dos vintecatro muíños dispostos ó longo do percorrido coñecido como “Muíño Novo”. Como podedes ver na foto, foi restaurado por un grupo de xóvenes voluntarios chegados de toda España e Uruguai a un campo de traballo que se desenvolveu este verán pasado no municipio de Cabana de Bergantiños, e no cal tiven a sorte de participar como monitor. Xuntos conseguimos limpar e adecentar os catro primeiros muíños da ruta, ademáis de limpar e bernizar pasarelas, bancos e papeleiras de madeira. A este muíño, incluso lle limpamos a canle e o cubo, e a auga discorre de novo por dentro do muíño, dándolle unha visual moi bonita.

Antes...

Despois 🙂

Máis adiante, cruzamos a pequena estrada e continuamos polo sendeiro, no que atopamos un dos carteis informativos que nos axudan a comprender o roteiro. Neste caso, explícanos todas e cada unha das partes dun muíño.

Diferentes partes dun Muíño

Aproveito tamén para deixarvos algunhas coplas antigas que cantaba a xente nos muíños, pois sabemos que eran lugares de reunión da xente de antano:

“O muíño non é muíño,
que é a capilla dos ratos,
donde se daban os bicos
e mailos moitos abrazos.”

“Fun ó muíño con Paula,
fun ó muíño con ela;
fun ó muíño con Paula,
fun en paz e vin en guerra.”

“Mui muíño, mui muíño,
bótame a fariña fóra,
que a filla da muiñeira
ten un andar que namora.”

Continuamos ata chegar a outra pequena estrada que cruza o sendeiro, e no cruce mesmo podemos ver unha pequena horta habitada por un paisaniño moi pintoresco:

Elegante, eh?

Neste novo tramo será no que comece a subida cara Borneiro, deixando o rego maioritariamente á man esquerda. Máis ou menos na metade da ascensión, encontrámonos con outro muíño restaurado ao lado dunha pasarela de madeira. Aquí encontreime cunha chistosiña compañeira de camiño.

Un dos poucos muíños restaurados do roteiro

Unha pequena rá de cor laranxa

Continuamos a ascensión, e xa hai que ir agudizando a vista para descubrir os muíños agochados entre a maleza…

Adiviña visual: cantos muíños se poden ver nesta foto? ningún, un ou dous?

Ó final do sendeiro, chegamos a entrada do pobo de Borneiro e, cruzando a estrada, adentrámonos no camiño que nos leva ó castro, onde finaliza o roteiro con dous novos muíños, en bastante bo estado, e coa característica de ter un deles o tellado feito con lousas. A ruta podería seguir monte arriba, pero estaríamonos metendo en parte de outra ruta que vos mostrarei máis adiante 😉 Así que só queda volver a baixar o “Roncaduiro” ata o punto no que comezamos o camiño.

Co meu canciño, descansando no Castro

Último muíño do roteiro

E ata aquí este primeiro “Camiño da fin da terra”. Espero que vos deixara unha boa impresión  e que vos animedes a percorrelo algún día! Xa me contaredes as vosas impresións. Se queredes obter máis información adicional, só tendes que visitar a páxina web do Concello de Cabana de Bergantiños

UN SAÚDO CAMIÑANTES!