Posts Tagged ‘Costa da Morte’

A Ruta Do Litoral Camariñán


Ola camiñantes da fin da terra! Mentres se achega o Nadal, eu sigo aproveitando para descubrir novos roteiros, chova ou vente, e de paso seguir mostrándovos marabillosos lugares da nosa Costa da Morte.

A miña última aventura tivo lugar de novo no concello de Camariñas, na ruta que une a vila de Camelle coa capital do municipio, e que percorre todo o litoral que separa ámbalas dúas vilas. Para levala a cabo contei coa axuda dos meus  amigos David e Rodrigo. Así que alá nos fomos o sábado pola mañán, aproveitando as alertas por mar de fondo para comprobar a forza do mar galego. Graciñas meus!

Esta  ruta é bastante longa, uns 28 quilómetros. O sendeiro en si non ten apenas dificultade algunha. Tamén debo dicir que non fixemos o percorrido exacto, senón que fomos por algún pequeno tramo distinto, pero desde logo sen grandes variacións que destacar. En canto ó equipo e material para facer este camiño, recomendo levar un bo cortaventos, pois o vento sempre sopra con forza nesta zona.

Mapa e Perfil do roteiro

Valoración MIDE

Comezamos o itinerario no Museo do Alemán, ao igual que o fixéramos hai unhas semanas para percorrer a ruta Camelle – Laxe. Sen embargo, desta vez imos tomar o rumbo oposto. Nada máis chegar, comprobamos que a alerta laranxa por mar de fondo non se equivocaba en nada:

A forza do mar no peirao de Camelle

Dende aquí atravesamos algunhas das estreitas rúas de Camelle, en lugar de seguir o camiño oficial que está perfectamente marcado e que comeza de lado da casa que está ó lado do Museo. Rápidamente nos desviamos cara a costa e percorremos o tramo que nos leva á seguinte vila, Arou.

Adentrándonos un pouquiño na vila

Deixando atrás Camelle

O mar bateu con forza durante todo o camiño

En menos de media hora, xa vemos Arou

Un burriño dándonos a benvida

Esta vila é un magnífico exemplo da típica vila costeira galega, con casas de moitas e variadas cores e rúas estreitas. Atravesamos a praia ó longo do paseo marítimo do lugar ata chegar a unha pequena área recreativa. Aquí o camiño oficial segue pola estrada ata case chegar á chamada punta lobeira, onde existen unhas pequenas casetas de pescadores e unha pequena praia chea de rochas, onde crían moi ben os ourizos. Nós sen embargo decidimos comezar a subir o monte e collemos o camiño que pasa de lado da última casa, e que metros máis adiante sube monte arriba.

Arou

Variando un pequeno tramo do percorrido

Momentos previos á ascensión

Camiño que sube

Arou dende as alturas

Ó final deste empedrado camiño, collemos á esquerda na pista asfaltada e, ó chegar ó seguinte cruce á dereita, xa camiño da seguinte vila: Santa Mariña. É unha pequena vila escalonada ó longo dun pronunciado val entre dous montes a carón do mar. Pódese baixar e visitar o pequeno peirao, e alí dar un paseo polas rochas da punta, pero nós decidimos seguir de largo cara un dos nosos obxectivos principais da xornada: o Monte Branco e as súas vistas á enseada de Trece.

Despois dun treito, xa se intúe Santa Mariña e o seu pequeno peirao

Santa Mariña dende o alto

Ós poucos minutos dende Santa Mariña, tomamos o camiño de terra  que segue pola costa, perfectamente acondicionado. Máis adiante, ó chegar ó Monte Branco, para chegar ás inmediacións da duna débese coller un pequeno camiño á dereita. Este lugar resultou para min unha auténtica sorpresa, tanto pola súa beleza, como polas vistas que ofrece da enseada de Trece. Un lugar perfecto para desfrutar, pero recordade que é un espacio natural protexido, así que procurade que a vosa pegada sexa o máis pequena posible no entorno!

Sendeiro moi ben acondicionado para a súa práctica

Xa vemos o Monte Branco!

Camiño da duna, atopámonos coa planta que da nome ó Concello: a Caramiña

Vistas da enseada de Trece dende o Monte Branco

A famosa duna remontante do Monte Branco

Do outro lado, o peirao de Santa Mariña

Volvemos polos nosos pasos cara a pista e seguimos camiño do cemiterio dos ingleses. Durante o camiño obtivemos unhas boas vistas de toda a enseada, ata finalmente baixamos a costa que nos deixa xusto no cemiterio.

Durante o camiño, podemos observar de novo unha das dunas remontantes máis grandes de Europa

Vistas durante o camiño cara o cemiterio

Monte Branco ó lonxe

Aquí tivo lugar o máis fatídico afundimento de toda a historia da Costa da Morte: o naufraxio do Serpent. En 1890, este buque – escola iba camiño de Sierra Leona a facer un cambio de tropas. Ó pasar por esta punta, chamada “punta do boi”, o temporal provocou o seu afundimento nos baixos da costa e morreron 172 dos seus 175 tripulantes, que foron duramente vapuleados polas ondas.

Comeza o descenso cara o cemiterio

Finalmente, chegamos ó Cemiterio dos ingleses, situado na punta do Boi

Monte Branco e enseada de Trece dende o cemiterio dos ingleses

Unha vez visistado o lugar, seguimos a pista camiño do noso seguinte obxectivo. Metros máis adiante, xa podemos ver o faro de Cabo Vilán ó lonxe, pero antes pasaremos pola praia de reira, e nas súas inmediacións pararémonos a visitar a pedra do oso e o foxo dos lobos. Durante o camiño encontrarédesvos con gran cantidade de coídos.

Seguindo o noso camiño, xa vemos ó lonxe Cabo Vilán

Unha vez chegados á praia de Reira, podédesvos desviar á dereita para buscar a pedra do Oso, e facer o mesmo á esquerda para visitar o foxo dos lobos. Unha curiosidade deste lugar ten que ver coa pedra do oso, pois debedes saber que hai uns anos foi roubada, aparecendo de novo no seu lugar ó cabo duns días. Unha segunda curiosidade ten que ver co foxo dos lobos. Estas peculiares construccións eran usados antano para capturar lobos, dispoñendo dúas paredes en forma de embudo monte abaixo que remataban no foxo. Ó parecer, a xente do pobo reuníase e enviaba os lobos pouco a pouco cara o foxo ata que caían nel. Hoxe en día, este foxo da fogar e alimento a gran cantidade de anfibios, especialmente píntegas e tritóns.

Pedra do Oso

Mar batendo na praia de Reira

Foxo dos Lobos

Seguimos camiño do cabo vilán, camiñando a carón dos cantís e pasando de lado do parque eólico do lugar. Ó chegar ás inmediacións da planta acuícola collemos a estrada que nos leva ata o faro. Pódese visitar o edificio inferior, no que existe un museo, pero é unha pena que non estea permitida a entrada aínda que sexa ó patio superior a pé do faro. En lugar disto podemos subir ata o antigo faro, que funcionaba a leña e carbón, e desde onde teremos unhas boas vistas tamén, tanto do cabo coma da vila de Muxía ó outro lado da ría, que xa se abre ante os nosos ollos, co santuario da barca saudándonos dende a punta.

Camiño de Cabo Vilán pasamos por uns agrestes cantís

Parque eólico e faro ó fondo

As rochas soportaban como podían as continuas embestidas do mar embravecido

Faro

Faro e Museo dende o facho antigo

Tamén podemos ver parte do noso futuro camiño, todo ó longo da costa, coa ermida da Virxe do Monte ó lonxe. Camiñamos pois de volta ata o cruce da planta acuícola e collemos de novo cara a costa ata chegar ó campo de fútbol.

Cara o outro lado vemos a Ría de Camariñas con Muxía ó fondo

Deixando atrás cabo vilán

Ermida da virxe do monte e Muxía

Muxía ó outro lado da ría

Ó chegar ó campo de fútbol, collemos o camiño que sube para visitar a ermida e desfrutar das boas vistas da vila de Muxía que temos dende esta punta.

Fachada frontal da ermida

Santuario da Barca dende a ermida

Unha vez visitado e desfrutado o lugar, afrontamos o último treito deste longo camiño, que remata en na capital do concello. Neste tramo atoparemos algunha pequena praia e o castelo de Soberano, unha fortificación antiga desmantelada nos anos 40 para construir o peirao de camariñas. De feito aínda podemos ver algúns canóns facendo de amarres dos barcos.

Os pescadores abundan en todo o camiño

Ruínas do Castelo de Soberano

Despois de case 30 quilómetros... Por fin Camariñas!

Ata aquí compañeiros, unha ruta esta a do litoral camariñán que, aínda que resulta longa, recomendo totalmente. Se se fan moito os 30 quilómetros, podería dividirse en varios tramos ó gusto do camiñante sen problemas. Pero sobre todo, recomendo facela os días nos que haxa moito mar, pois son ideais para ver as ondas batendo continua e fortemente contra os cons. E ata aquí camiñantes, non me queda máis que animarvos a facelo e desexarvos BO NADAL A TODOS!

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

O Sendeiro Da Ínsua


Ola compañeiros! Que tal esa ponte de Decembro? Aproveitastes para saír a facer algunha andaina? Eu non parei! Foi o domingo cando decidín voltar ás terras de Laxe e coñecer esta nova ruta que vos ensino nesta nova entrada: o Sendeiro da Ínsua. Un camiño que percorre todo o perímetro deste monte do Concello laxense, sen perder de vista o mar durante toda a volta.

Mapa e perfil

Para facer este camiño, recoméndovos un pantalón forte para non picarvos coas xestas, e sobre todo un bo cortaventos, pois nesta zona o vento sempre sopra con moita forza.

Valoración MIDE

Comezamos o itinerario no paseo marítimo de Laxe, de lado do posto de información turística, onde hai uns paneis informativos do roteiro. Dende aquí dirixímonos cara a praza Ramón Juega, que moitos de vós coñeceredes de sobra gracias á serie da TVG  “Mareas Vivas”.

Preparados? Comezamos!

Paseo marítimo de Laxe

Praza Ramón Juega

Despois de pasar o fermoso arco medieval chegamos ata a igrexa de Santa María da Atalaia (onde podemos tomar algunhas fotos da praia e do porto) e, seguindo as indicacións, torcemos á esquerda por unha estreita rúa que sube. Cando cheguemos arriba collemos á dereita e dámonos conta de que imos deixando as casas de Laxe pouco a pouco.

Pasando debaixo do arco...

Vista de Laxe dende o adro da igrexa

Porto de Laxe

Típica rúa de Laxe

Chegamos a un pequeno mirador – merendeiro. Dende aquí podemos observar tanto a parte da baía de Laxe como a parte que enfoca Camelle ó lonxe. Desde aquí torcemos á dereita, pero voltaremos polo camiño da esquerda.

Mirador: á dereita!

Laxe á dereita...

Enseada da Baleeira e Camelle (tapado pola néboa) á esquerda

Ós poucos metros, deixamos o asfalto e collemos o estreito camiño de pescadores, en vez de continuar a baixada ata a estación depuradora que está ó pe da antiga canteira, e comezamos o auténtico camiño, deixando atrás Laxe, e tamén Corme e a ría  á nosa dereita .

Comeza o bo!

Estación Depuradora ó pé da antiga canteira

Deixando Laxe atrás...

Este treito vai a carón dos grandes cantís do monte da ínsua, e ademáis de observar a fermosura destes, tamén podemos aproveitar para ver algún cormorán lanzándose en picado ou buceando en busca de alimento. Segundo imos deixando Laxe atrás, ímonos acercando e vendo cada vez mellor a vila de Corme do outro lado da Ría, co seu famoso cabo Roncudo na punta.

Coidado coa pendente meus!

Corme

Cabo Roncudo

Algúns cantís desta zona son sinxelamente espectaculares, e máis se facedes o camiño un día no que haxa moito mar. Esta semana de alerta vermella por mar de fondo é perfecta, así que os que poidades, aproveitade!

Impresionante, non si?

Ondas batendo 1

Ondas batendo 2

Ondas batendo 3

Despois duns minutos de camiño, chegamos ó faro de Laxe, lugar visitado frecuentemente e no que podemos contemplar dunha gran vista do litoral, sobre todo durante o solpor. Conta cunha curiosa zona de merendeiros, colocados polo monte arriba e que pola súa forma recordan a un castro celta. Bo lugar para tomar algo antes de seguir co camiño. Aquí tamén podemos atopar unha estatua de recente construcción, chamada “A Espera”, que reflexa a angustia dunha nai e o seu fillo esperando ó seu esposo mariñeiro, o cal nunca chega. É moi frecuente ver a xente sentada arredor desta escultura calada e reflexionando en silencio, ademáis de disfrutando da paisaxe, durante un tempo.

Faro de Laxe

Curiosa zona de merendas

"A Espera"

Unha vez repostas as enerxías e admirado a paisaxe, continuamos o roteiro, deixando atrás o faro e a ría, e encarando a nosa vista cara Camelle e Arou ó lonxe, e cara as enseadas de  Soesto e Baleeira, estas máis próximas. É un tramo este, ó igual que o anterior, perfecto para sentir a forza do mar batendo contra os cons ademáis de observar aves mariñas.

Deixando atrás o faro

Camelle e Arou ó lonxe, punta do Catasol á esquerda

Petón do castro e enseada de Soesto

Ó final do tramo, encontrámonos coa furna da escuma, e rápidamente vos daredes conta de por qué recibe este nome. Metros máis adiante, chegamos ó cemiterio do municipio e, ós pes deste, a pequeniña pero fermosa praia dos cristais. Esta minúscula praia está formada por milleiros de pequenos cristais de diferentes cores que o mar foi pulindo pouco a pouco co tempo. Parece ser que a orixe deste pequeno espectáculo está nunha costume moito menos bonita, que consistía en que os veciños tiraban o lixo nas inmediacións da praia. Por sorte, a forza da auga e as correntes mariñas minimizaron o impacto dando lugar a esta curiosa praia.

Furna da Escuma

O mar batendo con forza na furna da escuma

Praia dos cristais

Entre o petón do castro e o cementerio, atrás queda a enseada da Baleeira

Subimos a costenta pista asfaltada e chegamos ó mirador onde o comezo da ruta nos desviáramos á dereita. A partir de agora só nos queda desfacer camiño ata chegar ó noso punto de partida, e quedarnos a tomar algo en calquera dos moitos locais que nos ofrece a vila.

Volvendo polas estreitas rúas de Laxe...

... chegamos de novo ó punto de partida.

Como podedes comprobar, resulta este un camiño fermoso (incluso en días nubrados), fácil e de pouca duración, polo que ninguén ten excusa para non facelo. Ademáis, é un sendeiro oficial homologado pola federación galega de montañismo, así que podedes ampliar información na súa web.

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

Ruta Camelle – Laxe


Boas Camiñantes! Estreamos este mes de Decembro con un novo camiño que ben seguro vos gustará. Trátase da ruta que une as vilas mariñeiras de Camelle e Laxe, percorrendo toda a costa que separa estes dous portos. Fixera este camiño hai cousa de dous ou tres anos, e levaba xa tempo querendo volver a facelo para obter máis datos e poder compartilo con vós, así que decidinme e chamei ós meus compañeiros do curso de monitor de tempo libre para que me acompañasen e así formamos un cuarteto para esta andaina. Graciñas Sole, Barca e Rocío!

Equipo preparado! Faltan o mapa e o MIDE

Comezamos o itinerario no Museo do Alemán, a carón do espigón do porto. Esta é unha obra realizada polo alemán Mannfred Gnädinger ó longo de cerca de 30 anos. Está constituído por esculturas feitas con materiais ós que o mar lle foi dando forma ou arrastrando ata o lugar.

Museo do Alemán

Este singular personaxe chega Camelle a comezos dos anos 60 e decide quedarse a vivir en Camelle. Será a comezos dos anos setenta  cando decide levar  uha vida solitaria, retirándose a vivir a un pequeno habitáculo que constrúe na costa, onde hoxe se ubica o museo. O seu obxectivo consistía en vivir á marxe dos condicionamentos sociais establecidos e depender o menos posible do mundo que o rodeaba.

Este era Manfred

Despois de moitos anos de vida en pleno contacto coa natureza, será a partir do ano 2000 cando comecen os seus primeiros problemas de saúde, falecendo dous anos máis tarde, coincidindo coa catástrofe do Prestige. Dise que este desastre causou un grande impacto na súa saúde mental. Sendo incapaz de superalo, acabou morrendo de pena.  Trala súa morte, tanto a súa persoa como a súa obra recobraron unha gran forza, transformándose nun dos símbolos da Costa da Morte. “Man” como así se lle coñecía, quedou como un exemplo de inocencia e pureza espiritual fronte ós intereses materiais que dominan o mundo actual.

Outra toma do museo

Unha vez comezado o camiño, nada máis dar uns pasos, tivemos a sorte de observar varios exemplos da fauna costeira, como un cormorán e unha garza real ben acompañados por un grupo de gaivotas:

Cormorán

Garza

Unha vez observados o museo e as aves, comezamos a percorrer todo o longo da vila de Camelle, observando algúns oficios que se dan na enseada, ademáis da praia.

Gamelas

Paseo marítimo de Camelle

Unha vez chegamos á parte de atrás da praia, en vez de continuar o paseo, collemos pola rúa na que se encontra o centro médico e tamén hai un parque infantil, que nos leva metros máis adiante cara o coído de Sabadelle.

Praia de Camelle

Centro médico e parque infantil

Camiño do Coído de Sabadelle

Coído de Sabadelle

Dende aquí seguimos camiño cara o coído da Señora, o cal é a única saída do concello de Vimianzo ó mar aberto. Aquí puidemos contemplar un pequeno grande espectáculo, un pequeno rego que baixaba do monte e escorría coído abaixo.

Coído da Señora

Rego perdéndose entre as pedras

A partir de aquí poñemos rumbo cara a parroquia laxense de Traba. Durante o camiño, se facedes este camiño despois duns días chuviosos, o máis probable é que nos atopedes con grandes charcas difíciles de sortear, a única saída posible será  improvisar polas leiras adxacentes ó camiño.

Próximo obxectivo: penedos de Traba

Vistas dende este tramo do camiño

Unha das "pozas" que nos atopamos no camiño

Nós encontrámonos con ata tres destas pozas unha de dimensións máis que considerables, antes de chegar ós Penedos de Traba, unha gran morea de rochas fronte ó mar que adoptan variadas e caprichosas formas. Dende aquí xa podemos avistar a longa e fermosa  praia de Traba.

Penedos de Traba

A "Rá"

Praia de Traba dende os Penedos

Chegamos a Mórdomo e damos co aparcadoiro e área recreativa no que comeza a ruta que sube á pena. Aquí Temos dúas opcións, ir pola praia ou máis polo interior, nós decidimos ir máis polo interior e despois desviarnos cara a lagoa. Para os que optedes por este último, tendes que coller a estrada e uns metros máis adiante, coller unha pista de terra que leva a un observatorio de aves.

Área Recreativa

Observatorio de aves dende a estrada

Cando cheguedes ó observatorio, collede o camiño que bordea a lagoa ata chegar á pasarela de madeira, só teredes que seguila ata a área de descanso e aparcadoiros do outro extremo da praia.

Bordeando a lagoa

Camiño que bordea a lagoa

Área recreativa de Boaño, no outro extremo da praia

Dende o mirador cos bancos de pedra en círculo, continuamos por un camiño estreito con bastante maleza, pero que dura poucos metros. Durante este tramo pódense ver bastantes cousas: pescadores, coídos, furnas, a fermosa praia de Arnado, grandes e pequenas furnas e con sorte  algun miñato con algo que zampar… Sen dúbida o meu tramo favorito do roteiro.

Camiño dirección a Soesto

Coído

Fermosa furna (con pequena fervenza incluída)

Miñato (semellaba que levaba unha serpe nas súas garras)

Praia de Arnado

Casetas de pescadores

Ó final deste treito, chegamos á praia de Soesto, famosa polas súas olas e que recibe a constante visita de surfeiros. O seu merendeiro é grande e ben protexido do vento, perfecto para facer unha boa grellada.

Chegando a Soesto, co petón do castro á esquerda

Área recreativa de Soesto

Continuamos agora o camiño pola costenta pista que nos leva pouco a pouco cara o final do noso camiño, ubicado na vila de Laxe. Deixando atrás a praia e o petón do castro, ó que vos podedes acercar os que coma min sexades máis castróns (aínda que o camiño non é de todo malo), podemos ver xa a vila de laxe e tamén a ermida de Santa Rosa, dende a que teremos unha boa vista panorámica de toda a vila. Achegámonos pois ata a pequena ermida.

A pista é bastante empinada, pero xa case estamos chegando a Laxe. Ánimo!

Atrás imos deixando a fermosa praia de Soesto

E tamén o Petón do Castro (Vistas excepcionais da praia de Soesto)

E por fin Laxe!

Ermida de Santa Rosa

Vistas dende Santa Rosa

Baixamos agora seguindo as indicacións da ruta e adentrámonos en Laxe polo medio das súas estreitas rúas ata chegar á praza Ramón Juega, dende aquí achegámonos á igrexa de Santa María da Atalaia, pasando por debaixo do bonito arco medieval. Logo, tamén nos podemos achegar ata o dique, no que sempre se pode atopar xente pescando e encherse un do aroma mariñeiro que se desprende nesta zona da vila, que quedou ben plasmado no mundo da televisión gracias á serie da galega “Mareas Vivas”.

Adentrándonos nas estreitas rúas de Laxe

Igrexa de Santa María da Atalaia

Aquí me tendes no final do camiño hai uns anos

Outra cousa interesante que atopamos polo camiño foi unha gran cantidade de cogumelos, que aproveitamos para recoller e comelos despois. Sole púxose morada! jaja

Sole recollendo cogumelos 😀

Parece ser que se trata dun "Champiñón Silvestre"

E así remata unha nova andaina máis compañeiros, debo decirvos que toda persoa coa que fixen esta ruta quedou encantada con ela, espero que vós non sexades menos!

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

A Ruta Da Ínsua


Cómo vai esa andaina camiñantes? Espero que xenial! Eu, sorprendido e animado polo bo estado e mantemento da ruta dos muíños do Concello de Camariñas, decidín adentrarme un pouco máis neste municipio e achegueime ata a parroquia de Xaviña  para percorrer a chamada Ruta da Ínsua. Así as cousas, esta semana ofrézovos unha fermosa ruta que non ten nada que envexar á anterior excepto por uns pequenos detalles que se deberían mellorar en canto á sinalización do camiño. Pero tranquilos meus, para perderse polo monte xa estou eu! jeje. Mapa, perfil e valoración MIDE:

Mapa e Perfil

MIDE (Método de Información De Excursións)

Comeza este roteiro na praia de Ariño. Chegaremos ata aquí despois de entrar na parroquia de Xaviña (deixando as vilas de Ponte do Porto e Dor atrás). O desvío que nos leva á praia encóntrase á esquerda uns metros despois de pasar o restaurante “O Ariño”. Concretamente, o comezo do camiño sitúase no piñeiral que está xunto á praia, onde abundan mesas e grellas ideais para pasar unha tarde de entretemento alternando a praia e os baños coa sombra das árbores.

Punto de Partida

Praia de Ariño

Perfecto para unha grellada cos amigos

Se antes de comezar a andaina nos acercamos á praia, podemos apreciar que estamos nunha zona de gran valor ecolóxico, tanto pola gran cantidade de cunchas que hai na praia, o que nos dá unha idea da riqueza marisqueira da zona, así como tamén da gran riqueza ornitolóxica, pola cantidade de aves que podemos ver dende este lugar.

Cunchas de Berberecho

Unha pequena Garza

Gaivotas, como non!

Ánades?

Ademais, se visitades esta zona no Outono, poderedes ver a gran cantidade de cogumelos que nacen nesta zona, e que vos acompañarán ó longo de todo o camiño. Quén sabe, secadra en vez de facer unha churrascada, hai que facer unhas setas á brasa!

Voltamos ó piñeiral e comezamos xa o camiño seguindo a estrada pola que chegamos, e que en nuns metros se converte xa nunha pista forestal. Poucos metros máis adiante, xa xurde o primeiro problema coas indicacións. No mapa que ofrece o concello, di que existe unha derivación cara a coñecida como “Punta Sandía” un pequeno cabo no que poderemos observar gran parte da ría. Sen embargo, non hai ningun cartel que explícitamente o indique, co cal hai que aventurarse arriscándose a perder o tempo. Eu finalmente optei polo último dos tres desvíos, e aínda que non cheguei á punta exactamente, cheguei a outro pequeno saínte que tampouco desmerece nada.

Dando os primeiros pasos desta andaina...

Arredores de Punta Sandía

Cerca de Punta Sandía

Outra vista desde este saínte

Voltamos por onde viñemos e continuamos o camiño, no que xa podemos intuir por detras dos pinos e eucaliptos que nos tapan parcialmente a visión a vila de Camariñas e, detrás desta, ó outro lado da ría, a vila de Muxía.

Camariñas

Porto de Camariñas e Muxía ó outro lado da ría

Máis adiante, pódese tomar un camiño á dereita e subir ó monte, ou tamén andar outro tramo ata o seguinte desvío, que foi o que tomei eu neste caso. Desde aquí teredes unhas vistas excepcionais da ría e das vilas de Camariñas e Muxía, incluso se o día está claro poderedes ver con certa facilidade o Santuario da Virxe da Barca.

A metade do ascenso...

Camariñas dende o alto do monte

Santuario da Virxe da Barca

Unha vez descendido o monte, continuamos o sendeiro ata chegar ás antigas minas de Volframio. Saberemos que chegamos ó ver ós carteles que anuncian do perigo de introducirse polo monte, e un pouco máis arriba, xa nun camiño asfaltado, veremos as ruínas dun edificio que seguramente tiña que ver coas antigas minas. Parece ser que a etapa de esplendor deste tipo de explotacións foi durante a Segunda Guerra Mundial, pois o Volframio era utilizado na fabricación de armas e proxectís.

Cartel de precaución

Ruínas

Continuamos agora o camiño ata chegar ás primeiras casas, e atopamos un dos poucos carteis que posúe a ruta. En concreto este cartel indícanos o camiño cara a Fonte de Agramar, polo que collemos pista abaixo ata chegar a unha praia, e unha vez chegados abaixo, dirixímonos á dereita ata chegar a pé do manantial. Esta fonte, posúe a peculiaridade de que nace mesmo ó pé da praia, e cando se dan as mareas vivas esta queda asulagada baixo a auga da ribeira.

Pista que baixa á praia

Ó fondo está a fonte

Fonte de Agramar

Volvemos camiño arriba sobre os nosos pasos e tras andar entre as rúas da aldea, chegamos á estrada. Atención aquí camiñantes! Sen cruzar, o camiño continúa polo segundo desvío á dereita, en ningún caso polo primeiro, pois estaríades subindo de novo ó monte. Saberedes que é o correcto porque o camiño está pegado a unha casa amarela. Incomprensiblemente, este tramo carece de sinalización, o cal pode ocasionar bastantes problemas, como foi no meu caso. Imaxinade a miña cara cando me vin de novo no alto do monte! xD

Na estrada, coller o seguinte desvío á dereita! Este que vedes lévavos de novo ó monte.

Desde este camiño teredes unhas boas vistas da parroquia de Xaviña

Continuamos por este camiño que, despois de deixar atrás as casas, acábase convertendo nunha pista forestal segundo se vai adentrando no monte. Ó chegar ó desvío, pódese coller á dereita (as indicacións marcan esta dirección) para chegar ó comezo da ruta, ou ben pódese coller a esquerda para botar un vistazo ó pazo das paxariñas e a ribeira. Se se elixe esta opción, despois de coller cara a esquerda e alcanzar uns metros máis adiante a encrucillada, débese tomar o camiño que temos xusto enfrente. Ó chegar ó final deste, atopámonos de novo co tramo máis pegado ó río da praia de Ariño, e dende aquí podemos ver do outro lado do río o Pazo das Paxariñas.

De novo, estamos nunha pista forestal

Dereita: comezo da ruta. Esquerda: Vistas do Pazo das Paxareiras e da ribeira

Encrucillada: seguir de frente!

Pazo das paxareiras

Agora só queda seguir a praia ata chegar de novo ó piñeiral no que comezamos esta ruta, camiñando pola branda area e cunhas vistas fantásticas da ribeira.

Gamelas na ribeira

Fermosa non si? 🙂

Espero coma sempre que disfrutárades da lectura! Se algún día vos animades a pasear por este roteiro, contádeme que tal vos foi a experiencia! Neste caso concreto, poderíadesme contar se a sinalización está mellor, ou se puxeron algún panel nos puntos de interese, que están anunciados no mapa do concello e sen embargo non existen. E xa sabedes: comentade, criticade, puntuade… o que queirades!

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

Subindo á Pena de Mórdomo


Ola meus!

Como cada nova semana, aquí me tendes descubríndovos un novo camiño da Costa da Morte. Desta vez achegueime ó concello de Laxe, concretamente á fermosa parroquia de Traba, pero non para facer a famosa ruta que vai ata Camelle, senón para subir á inxustamente descoñecida Pena de Mórdomo, desde a cal se pode desfrutar dunhas vistas excepcionais da parroquia, a lagoa e a fascinante praia de Traba.

Mapa (en debuxo) da ruta

Mapa (aproximado) da ruta feito por min. Ás veces é un pouco complicado trazar o recorrido exacto.

É esta unha ruta que en principio pode parecer fácil e así o é durante gran parte do percorrido, pero débese ter en conta o tramo final da ascensión, no que hai que ascender por gran cantidade de penedos e rochas nos que hai que ter coidado de non esvarar / tropezar e non achegarse moito ó borde destes, pois hai perigo de caer ó vacío. É por iso que o resultado do MIDE ten números tan altos, pero se andades con coidado e non facedes moito o “castrón” como a min me gusta (debedes saber que a pesar de ter bastante vértigo,  vaime o risco) non ten porque haber problema algún.

MIDE (que non vos impresionen moito os números altos)

Para comezar o camiño, podemos deixar o coche no aparcamento da praia en Mórdomo, cerca do bar. Neste bar encontramos o primeiro cartel indicador da dirección da ruta. Nos primeiros metros, todo o que teremos que facer é seguir as indicacións ó longo da aldea de Mórdomo.

O noso obxectivo, dende o aparcadoiro

Unha vez chegados á última casa da aldea, comezando a subida cara o monte, xa non atoparemos máis sinais. Tendes que seguir a pista á dereita e uns metros máis adiante, no cruce que hai na curva, cara a esquerda (máis ben seguir a pista na que estamos). Durante este tramo podemos ver o val de Traba, coas súas pequenas aldeas a pé do monte da Moa e Pena Forcada, lugares que vos descubrirei en vindeiras entradas.

Última casa de Mórdomo

Val de Traba

Chegamos a un novo cruce, no que se seguimos de frente, comezamos a descender. Non nos interesa, queremos subir e desfrutar dunha boa panorámica! Collemos á dereita e seguimos subindo. A partir de aquí o camiño vai ir facéndose máis agreste, ata chegar ó pe das rochas, no cal comezaremos a ascender. Ánimo, moito coidado!

Chegando ós pés dos penedos...

Comeza o ascenso! (Realmente, xa comezou hai un cachiño)

No primeiro tramo da subida, cara a zona de Traba podedes buscar as coñecidas “Caras dos Monos” un conxunto de rochas nas que a natureza debuxou unhas cabezas que recordan ás duns primates.

A verdade é que si parecen!

Poucos metros máis adiante xa nos atopamos coa máxima altura do monte, marcada cun tronco que soe ter unha bandeira colgada, aínda que non era o caso desta vez. Penso que non teño que explicar moito das vistas, unha imaxe (neste caso varias) vale máis que mil palabras non si?

A Lagoa, lugar de alto valor ecolóxico

Traba dende as alturas

Pero non só podemos ver a paisaxe de Traba dende aquí arriba, se facemos unha vista de 360º cara a dereita, iremos vendo lugares como o monte da Moa, Pena Forcada, os penedos de Pasarela, o alto do Rascalobos, Pena Orelluda… lugares que vos descubrirei máis adiante, dádeme un tempo 😉

Monte da Moa (esquerda) e Pena Forcada (dereita)

Desde aquí tamén se pode intuir a vila mariñeira de Camelle (Pena Orelluda á dereita)

Mirando cara abaixo, vemos o núcleo de Mórdomo e o aparcadoiro onde comezamos a ruta. É curioso, pero aínda que semella lonxe, escoitábanse os ladridos dos cans perfectamente!

Mórdomo

Aparcadoiro, merendeiro, boa praia... Se queredes ir tomar un baño a Traba téndelo fácil!

E ata aquí, todo o que queda é facer o camiño de volta por onde viñemos, tal vez se podería continuar o camiño no cruce que antes vos dixen que baixa e achegarse ó rascalobos ou a Pena Orelluda. Quén sabe. Un día que teña ganas de perderme e facer o castrón aventúrome e xa vos conto á volta 😉 Nada máis meus, animádevos a percorrer este camiño que é curto, e as vistas merecen moito a pena.

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

Ruta “Camiño Da Ribeira”


Boas camiñantes! Como vai todo? Espero que ben! Como cada semana, aquí vos traio un novo camiño deste noso confín do mundo. Desta vez trátase da ruta “Camiño Da Ribeira” no concello de Ponteceso. Un bonito camiño no que atoparemos moito que ver e visitar ó longo dos aproximadamente 25 quilómetros que o compoñen (aínda que se poden facer moitas variantes), ó longo dunha gran parte do litoral pontecesán, en primeiro lugar pola beira do Río Anllóns e despois a carón da ría de corme e laxe. Desta vez tiven a sorte de contar cun compañeiro de viaxe, que me axudou a facer o camiño máis levadeiro e sacar algunhas fotos útiles para facer esta entrada. Gracias David!

Mapa e perfil da ruta

Características MIDE

O comezo da ruta sitúase na praza do Recheo de Ponteceso, situada na entrada do pobo e pegada ó río Anllóns, á ponte que separa Ponteceso do concello de Cabana e á casa natal do escritor Eduardo Pondal. Por desgracia, esta non se pode visitar, pero sempre nos quedarán os versos inmortais do bardo:

Casa natal de Eduardo Pondal

“Eu nacín en agreste soedade,
eu nacín cabo dun agreste outeiro,
por onde o Anllóns con nobre maxestade
camiña ao seu destino derradeiro.
Eu non nacín en vila nin cidade
mais lonxe do seu ruído lisonxeiro;
eu nacín cabo de pinal espeso
eu nacín na pequena Ponteceso.”

Collemos un pequeno treito pola beira da estrada que vai a Valarés e Corme, para desviarnos ós poucos metros no aserradoiro. Aquí, á esquerda collemos un pequeno sendeiro que vai polo malecón, entre o xuncal e o río. Desde aquí podemos ver a aldea do couto ó lonxe. Tamén é un bo sitio para ver unha boa cantidade de aves, pois a desembocadura do anllóns é un lugar recoñecido pola súa riqueza ornitolóxica.

Sendeiro do malecón

Aldea do Couto

Ó final deste agradable camiño, chegados ás faldas do monte branco, torcemos á esquerda poñendo dirección ás dunas e á barra, se imos pola mañán, é probable que nos atopemos cun pastor e as súas ovellas. Tamén, desde hai pouco tempo, está instalado á beira do camiño un observatorio de aves.

Ovellas camiño da "Illa dos Cagallóns"

Observatorio ornitolóxico, de recente construcción

O esteiro do Anllóns é un lugar privilexiado para o avistamento de aves

Seguindo polo camiño, e deixando á esquerda a coñecida como illa dos cagallóns, temos un desvío á dereita que podemos coller para subir e sacar unhas fotos panorámicas da desembocadura do río, ou podemos seguir de frente e chegar á barra atravesando as dunas. Desde este punto tamén podemos ver o litoral cabanés, coas súas praias fluviais do Curro, Urixeira e Pendón.

Camiño que nos leva ás dunas e ó monte branco

Illa dos cagallóns

Ovellas pastando e praia fluvial do Pendón ó fondo

Dunas do Monte Branco

Praia da Barra

Dende aquí collemos o camiño que vai pegado á costa e que chega directamente á praia de Valarés. Este camiño danos unhas excelentes vistas  do litoral cabanés, vendo algunhas das súas praias marítimas, como a piquita e area das vacas, así como tamén da famosa illa “Tiñosa” lugar visitado asiduamente por pescadores.

O sendeiro que nos leva a Valarés. Ó fondo, Monte da Facha

Illa "Tiñosa" e praias da "Piquita" (esquerda) e "Area das Vacas" (dereita)

Finalmente chegamos ó areal de Valarés, dividido en dúas praias e cun bonito piñeiral no medio, ideal para merendar e repoñer forzas para seguir o camiño.

Areal de Valarés

O piñeiral, fermoso e xenial para tomar algo á sombra das árbores.

Continuamos un pequeno treito pola estrada e viramos á esquerda pola pista que nos leva ó alto do monte da facha, camiño xa da vila de Gondomil, e máis adiante, do porto mariñeiro de Corme. Por este camiño, temos unhas excelentes vistas da ría, e ó fondo, da fermosa vila de Laxe.

Vistas do esteiro do anllóns e da ría de Corme e Laxe dende o Monte da Facha

Laxe

Se como a min, vos gusta o que eu particularmente chamo “facer o castrón” 😀 nesta pista podedes coller e camiñar por algúns terreos rozados que se achegan á costa, e ver desde moi preto os acantilados que existen neste treito, e onde podemos obter unhas vistas impresionantes destes:

Cantís do Monte da Facha

Máis adiante, ó final deste tramo chegamos á aldea de gondomil, onde debemos visitar a coñecida Pedra Da Serpe, unha especie de cruceiro cunha serpe tallada na súa base.

Gondomil

Pedra da Serpe

Dende aquí collemos a estrada que baixa á esquerda, para ir ata a praia da Ermida. Poderíamos coller á dereita e arriba camiño de Froxán, pero farémolo logo de visitar Corme e arredores. Xusto de lado desta estrada podemos ver un muíño e uns metros máis adiante, desviámonos de novo á esquerda en dirección á costa por un camiño que nos leva á praia, que ó igual que Valarés, posúe un pequeno piñeiral con mesas para poder facer outro descansiño.

Praia da Ermida coa Illa da Estrela

Dende a sombra das árbores, continuamos a marcha por outro estreito camiño entre maleza (mais ben practicable) que, ós poucos minutos, nos leva á outra das tres praias de corme, neste caso trátase da praia do Osmo, coa súa grande e fermosa furna, onde en verán se celebra  a “Festa da Furna”, na que se traen a bandas musicais de diferentes estilos para pasar unha agradable noite de música no medio da natureza, creándose así un ambiente que vale, e moito, a pena.

Furna da Praia do Osmo

De aquí collemos o paseo marítimo que nos leva ó centro urbano de Corme, pasando primeiro a pequena praia da Arnela e despois ó longo de todo o paseo marítimo da vila, para chegar despois á punta do porto. Camiño do porto existe un desvío que leva ó cabo roncudo, onde se apaña o famoso percebe e onde o mar bate con moita forza. Recomendable visitalo un día de temporal.

A vila de Corme coa pequena praia da Arnela, dende a punta do porto.

Volvemos polo mesmo camiño ata a pedra da serpe, pero desta vez collemos o desvío que nos leva a Froxán, por unha costenta pista forestal. Ó chegar arriba collemos á esquerda para chegar, ó pouco, á pequena aldea. Alí podemos sentar e tomar un refrixerio na súa pequena área recreativa con mesa, fonte e monumento adicado ós músicos que alí naceron.

Froxán

Área recreativa de Froxán

Voltamos a camiñar por onde viñemos e no desvío, en lugar de baixar, continuamos recto, polo coñecido como “Monte dos Loureiros” imos seguir un camiño paralelo ó anterior que nos levou antes cara Gondomil. Durante este camiño teremos notables vistas de toda a ría ó igual que antes, simplemente que desde un pouco máis arriba. Merece a pena volver a facer o “Castrón” e subir ás rochas que coroan o monte, aínda que hai que ter moito coidado e ter un bo pantalón para andar entre os toxos 😉 Finalmente, chegamos ó cruce da estrada que baixa cara a praia de Valarés, e ós poucos metros podemonos acercar ó cumio do monte branco, desde onde temos unhas vistas excepcionais do tramo do anllóns que vai dende ponteceso ata a a ría coa vila de Laxe ó fondo.

Corme dende o Monte dos Loureiros

Valarés, Tiñosa, Piquita, Area das vacas... Hai tanto que ver nesta nosa ría!

Tamén podemos ver ó lonxe o faro de Punta Nariga, un fermoso e moderno faro que pertence a Malpica.

Ría dende o cumio do Monte Branco

Ribeira dende o alto do Monte Branco

Desfacemos camiño e baixamos polo estreito sendeiro que comeza pegado á estrada, é este un camiño pedregoso, polo que se debe ter coidado no descenso.Este lévanos de novo a Currás, e xusto termina no coñecido como “Pozo da Señora”, un pequeno regato que baixa polo monte, e que coa seca deste verán non levaba apenas auga. Logo, collemos a pista que baixa á dereita e andamos de novo o camiño que nos leva cara o malecón, e finalmente, cara o noso punto de partida e chegada: Ponteceso.

Coidadiño ó baixar!

Pozo da Señora

E rematamos! Espero coma sempre que a ruta fora do voso agrado, e que vos animedes a facela algún día. Como puidestes comprobar é unha rota longa, pero con moitísimo que ver, e máis aínda se vos gusta perdervos coma a min 🙂

A ponte, que separa os concellos de Cabana e Ponteceso, principio e final do camiño de hoxe.

UN SAÚDO CAMIÑANTES! ATA A PRÓXIMA 😉

A Ruta Do Ouro De Corcoesto


Ola de novo Camiñantes! Esta semana quérovos amosar outra ruta situada no concello de Cabana, a coñecida como “Ruta do Ouro”, na parroquia de Corcoesto e nomeada así pola abundancia do prezado mineral que agochan os seus montes.

Mapa e perfil da ruta

O camiño transcorre pola beira cabanesa do río en todo o seu percorrido e apenas posúe dificultade algunha, como podedes ver nas características MIDE que vos expoño a continuación:

Características MIDE do roteiro

A ruta comeza saíndo do núcleo de Corcoesto, na que é a antiga casa dos mineiros e xusto antes de cruzar a ponte do Xavarido sobre o Río Anllóns camiño de Langueirón (Ponteceso).

Casa dos Mineiros e o meu fiel acompañante 😀

Ponte do Xavarido: Comezamos!

Ó pouco de comezar, e antes de dunha pequena costa arriba, podemos visitar dúas bocas das antigas minas: unha desviándonos por un camiño á esquerda (cara o lado do río) e outra subindo monte arriba neste mesmo punto. Subindo cara o pozo da dereita, podemos ver abundantes liques, indicadores da pureza do aire. Neste pozo poderedes probar a lanzar unha pedra polo burato abaixo, e comprobaredes o que tarda en deixar de soar a pedra caendo… Xa vos adianto que vos levaredes unha sorpresa!

Unha das entradas á mina

Cerca do pozo atoparedes gran cantidade de liques

Probade a tirar unha pedra no pozo... 😉

Seguimos camiñando e a uns minutos destas minas chegamos á central hidroeléctrica de Corcoesto, típica central hidroeléctrica fluvial que abastece ós veciños do municipio, e onde me atopei cunhas bagas moi curiosas:

Central

Serán comestibles?

Máis adiante, e se vos gusta explorar e perdervos coma a min, podedes achegarvos (non sen pouco esforzo) á beira do río, onde se andades con coidado e sodes silenciosos, poderedes ver especies de aves tan interesantes coma a garza real, o merlo rieiro ou algún que outro pato. Sinceramente, ver algún destes animais paga realmente a pena,  dignos de ver. Por desgracia, as fotos que puden sacar destas aves non son nada boas, polo que vos deixo unhas sacadas da internet.

Garza Real

Merlo Rieiro

Máis adiante, chegamos ó embalse, que desta última vez que fixen a ruta estaba case baleiro. Alí subiremos por unhas escaleiras metálicas e camiñaremos uns metros de lado do canal para logo continuar o camiño cara arriba e chegar á capela de Santa Mariña, situada ó lado dunha carballeira onde tódolos anos se celebra unha bonita romaría en honor a ésta.

Encoro baleiro

Ermida de Sta. Mariña

Unha acolledora carballeira

De alí collemos un camiño que volve a baixar ó río, para ver outra das grutas das antigas minas e acabamos o percorrido de ida para comezar a volta. Desta vez, ó pasar de novo o embalse, podemos volver a desviarnos cerca de alí cara o río para ver unha bonita zona de augas rápidas.

A ruta esconde moitos recunchos difícilmente accesibles

Para o camiño de volta, só queda desfrutar do bonito sendeiro rodeados de gran cantidade de carballos, pinos e castiñeiros.

O camiño transcorre entre numerosos carballos e castiñeiros

E ata aquí a Ruta do Ouro compañeiros, espero que vos chamara a atención e vos animedes a recorrela. Sen embargo, gustaríame acabar cunha pequena reivindicación. Hai un tempo que unha empresa Canadiana de prospeccións auríferas ten interese en facer unha enorme mina a ceo aberto nos montes de Corcoesto para extraer o ouro destes, co cal a flora e a fauna do lugar quedarían aniquiladas non só polo deterioro físico do lugar, senón pola contaminación que supón este tipo de extraccións (uso de cianuro durante o proceso). Déixovos un par de enlaces a noticias destas últimas semanas:

Versión Da Empresa

Versión Dos Grupos Ecoloxistas

UN SAÚDO CAMIÑANTES!

O Rego Dos Muíños


A ruta do rego dos muíños sitúase no Concello no que resido, Cabana de Bergantiños. Esta discorre a través de dúas parroquias: Canduas e Borneiro. O punto de partida atópase en Canduas (xusto enfronte ó supermercado das Grelas) e vai subindo polo “Monte do Roncaduiro” ata o castro a Cidá de Borneiro, situado na entrada do pobo de Borneiro. A carón do sendeiro discorre un rego de auga no que se agolpan ata vintecatro muíños, que antigamente aproveitaban a forza da auga do rego para moer o gran.

En canto ás características do roteiro, a lonxitude do percorrido (ida e volta) é de aproximadamente uns 7 quilómetros e unha hora e tres cuartos de duración. A dificultade é baixa (o sendeiro está ben sinalizado e practicable). Ademáis, déixovos aquí abaixo as características MIDE e un mapa orientativo co perfil de elevación:

Características MIDE

Mapa co perfl do roteiro

O primeiro muíño encóntrase xusto no punto de partida, dentro da horta da casa que se atopa ó comezo da pasarela de madeira. Logo, unha vez comezada a andadura, e tras camiñar poucos metros, xa podemos ver o segundo dos vintecatro muíños dispostos ó longo do percorrido coñecido como “Muíño Novo”. Como podedes ver na foto, foi restaurado por un grupo de xóvenes voluntarios chegados de toda España e Uruguai a un campo de traballo que se desenvolveu este verán pasado no municipio de Cabana de Bergantiños, e no cal tiven a sorte de participar como monitor. Xuntos conseguimos limpar e adecentar os catro primeiros muíños da ruta, ademáis de limpar e bernizar pasarelas, bancos e papeleiras de madeira. A este muíño, incluso lle limpamos a canle e o cubo, e a auga discorre de novo por dentro do muíño, dándolle unha visual moi bonita.

Antes...

Despois 🙂

Máis adiante, cruzamos a pequena estrada e continuamos polo sendeiro, no que atopamos un dos carteis informativos que nos axudan a comprender o roteiro. Neste caso, explícanos todas e cada unha das partes dun muíño.

Diferentes partes dun Muíño

Aproveito tamén para deixarvos algunhas coplas antigas que cantaba a xente nos muíños, pois sabemos que eran lugares de reunión da xente de antano:

“O muíño non é muíño,
que é a capilla dos ratos,
donde se daban os bicos
e mailos moitos abrazos.”

“Fun ó muíño con Paula,
fun ó muíño con ela;
fun ó muíño con Paula,
fun en paz e vin en guerra.”

“Mui muíño, mui muíño,
bótame a fariña fóra,
que a filla da muiñeira
ten un andar que namora.”

Continuamos ata chegar a outra pequena estrada que cruza o sendeiro, e no cruce mesmo podemos ver unha pequena horta habitada por un paisaniño moi pintoresco:

Elegante, eh?

Neste novo tramo será no que comece a subida cara Borneiro, deixando o rego maioritariamente á man esquerda. Máis ou menos na metade da ascensión, encontrámonos con outro muíño restaurado ao lado dunha pasarela de madeira. Aquí encontreime cunha chistosiña compañeira de camiño.

Un dos poucos muíños restaurados do roteiro

Unha pequena rá de cor laranxa

Continuamos a ascensión, e xa hai que ir agudizando a vista para descubrir os muíños agochados entre a maleza…

Adiviña visual: cantos muíños se poden ver nesta foto? ningún, un ou dous?

Ó final do sendeiro, chegamos a entrada do pobo de Borneiro e, cruzando a estrada, adentrámonos no camiño que nos leva ó castro, onde finaliza o roteiro con dous novos muíños, en bastante bo estado, e coa característica de ter un deles o tellado feito con lousas. A ruta podería seguir monte arriba, pero estaríamonos metendo en parte de outra ruta que vos mostrarei máis adiante 😉 Así que só queda volver a baixar o “Roncaduiro” ata o punto no que comezamos o camiño.

Co meu canciño, descansando no Castro

Último muíño do roteiro

E ata aquí este primeiro “Camiño da fin da terra”. Espero que vos deixara unha boa impresión  e que vos animedes a percorrelo algún día! Xa me contaredes as vosas impresións. Se queredes obter máis información adicional, só tendes que visitar a páxina web do Concello de Cabana de Bergantiños

UN SAÚDO CAMIÑANTES!