Boas Camiñantes! Como van esas andainas? Espero que o inverno non vos estea botando para atrás á hora de saír a camiñar! 
Esta semana convídovos a coñecer outra das rutas que agocha o municipio de Cabana de Bergantiños, e que percorre a parroquia de Borneiro, visitando os lugares máis pintorescos desta, con especial atención ós dous monumentos máis importantes: o Castro “A Cidá” de Borneiro e o Dolmen de Dombate, a catedral do megalitismo galego.
Mapa (aproximado) e perfil do roteiro
Como podedes ver aquí abaixo, este camiño apenas ten dificultade, polo que desta vez non hai nada especial que recomendarvos en canto a roupa. Aínda que os días húmidos se poden formar pozas polo camiño, as pistas son anchas e sempre hai por onde bordealas.
Características MIDE da ruta
O inicio do roteiro sitúase no castro “A Cidá” de Borneiro (onde se xunta esta ruta coa do rego dos muíños que xa vimos na primeira entrada desta bitácora). Concretamente na entrada inferior, a carón dunha pequena área recreativa e os dous últimos muíños da ruta do rego dos muíños.
Comezo da ruta dende o aparcamento
Muíño (curiosas esas lousas de pizarra a modo de teito)
Pequena área recreativa con paneis informativos sobre o castro
Panel informativo da ruta e primeiro sinal
Dende aquí comeza unha costenta ascensión cara o alto da fernandiña, o cumio máis alto do monte Gontón. A ascensión discorre maiormente por unha pista forestal bastante ampla, rodeada de carballos, piñeiros e eucaliptos. A duración deste tramo é de pouco máis de media hora.
Lugar de Fontefría, durante a subida
Durante o camiño aparece este cartel dándonos a benvida
Aínda que o camiño se intúe, neste cruce non hai sinal (e das pintadas mellor non fiarse). Á esquerda!
Impresiona este tramo final da subida verdade?
Unha vez no alto da fernandiña, podemos desfrutar dunhas bonitas vistas da ría de Corme e Laxe e da parroquia de Borneiro, así como doutros lugares dos arredores.
A ría, coa Parroquia de Canduas en primeiro termo e Corme ó fondo
Desembocadura do Anllóns
Neaño máis cerca, despois Ponteceso e a zona de Malpica ó fondo. En días claros pódense ver fácilmente as illas Sisargas
Terras de Anos e Pico de Meda (Zas) ó fondo
Aldeas de Borneiro dende o alto
O Monte Castelo de Borneiro
Unha vez desfrutado destas vistas, toca descender en dirección a Borneiro pola cara traseira destes do monte Castelo. O camiño discorre por unha longa recta ata chegar a un cruce que hai que tomar á dereita, e logo continuar ata dar coa estrada que conecta Borneiro co lugar de Muriño, xa no Concello de Zas. Este tramo soe estar cheo de pozas, que aproveitaron as ras para depositar os seus ovos. Cabe tamén dicir que durante este tramo bordearemos outro castro, o castro de Borneiro (non confundir coa Cidá) pero neste caso, está sen excavar.
Camiño que nos vai levando cara Borneiro bordeando a cara traseira do Castelo
Durante este tramo temos vistas da zona interior de Cabana e Zas, neste caso vemos ó lonxe o lugar da Eirita
Ovos de Ra
Cágados
Semella que neste caso mamá ra non chegou a tempo á poza :S
Xa na estrada, cóllese á dereita en dirección a Borneiro. Esta estrada sube durante uns metros. Ó finalizar esta pequena subida, os que queirades facer o castrón (xa había tempo que non facíamos o castrón eh? ) podedes aventurarvos por unha pista á dereita en busca da “Igrexa dos lobos”, un dolmen natural que servía antigamente de refuxio ós pastores do lugar e o cal non fun quen de atopar (todo se andará, xa me coñecedes 
). Tamén podedes subir ata o monte Castelo de Borneiro, aínda que xa vos aviso de que non hai un camiño marcado e teredes que andar entre xestas e toxos para intentar chegar ó cumio. Fagades ou non o castrón, logo a estrada baixa ata chegar ó lugar de Borneiro. Entrando á esquerda sitúase a casa de Manuel Lema Otero, un recoñecido pintor naif do Concello.
Deixando atrás o monte Castelo
Entrando en Borneiro
Casa de Manuel Lema Otero
Máis adiante, chegamos a unha pequena Carballeira cun cruceiro, e en lugar de seguir a ruta, pódese torcer á dereita para visitar a igrexa de Borneiro.
Pequena Carballeira con cruceiro. Dereita: Igrexa. Esquerda: Continuar a ruta. Vós decidides!
Igrexa de San Xoán de Borneiro
Logo de visitala, volvemos sobre os nosos pasos e continuamos o camiño cara o lugar do Briño. Durante este treito podemos ver algúns cruceiros (abundantes por toda a parroquia) e unha chamativa árbore.
Chegando á igrexa...
Cruceiro na entrada do lugar de Vistalegre
Árbore de caprichosa figura
De momento chega non? Logo máis
Crúzase a estrada xeral e continúase ata chegar á capela do briño, coa súa bonita fachada frontal. Tamén existe unha área recreativa con mesas, parrillas e un parque infantil, ideal para descansar e tomar forzas para continuar o camiño.
Fachada frontal da capela do Briño
Cruceiro do Briño
Mesas e parrillas da área recreativa
Parque infantil
Continúa o camiño cruzando a pequena ponte que sortea o pequeno rego e percorremos a estrada primeiro rodeada de árbores e despois de prados ata chegar á aldea de Dombate, coas súas estreitas rúas.
Cruceiro entre as árbores
Os verdes prados que nos dan a benvida á aldea de Dombate
Rúa de Dombate
Cruceiro de Dombate...
... galiñas de Dombate
Unha vez comezamos a saír do lugar por fin nos atopamos co maior monumento do concello de Cabana de Bergantiños: o Dolmen de Dombate. Este monumento megalítico, despois de moitos anos de polémicas e deixadez por fin obtivo o recoñecemento que se merece, contando actualmente cunha excelente cuberta e un magnífico centro de interpretación.
Centro de recepción e interpretación
Cuberta actual do Dolmen
Xa dentro, vista frontal do monumento
Vista lateral...
... e vista traseira. Impresiona a altura das lousas que posúe.
Logo da visita continua o camiño e antes de chegar á escola unitaria, cóllese por un camiño á esquerda que nos leva ó lugar de Vilaseco.
Será por cruceiros en Borneiro xD
Chegando a Vilaseco, outra cruz
Ó chegar ó centro do lugar torcemos á esquerda e continuamos ata atoparnos de novo coa estrada xeral, a carón da Fonte de Vilaseco. Cruzamos e de frente damos coa pista que nos leva á entrada superior do castro A Cidá, principio e final deste roteiro.
Antes de chegar á Cidá podémonos atopar algún esquío polo camiño 
E por fin, finalizamos o roteiro no verde Castro "A Cidá" de Borneiro
Muros da entrada inferior
A buscar o lagartiño!
Para rematar esta entrada, fareino descubríndovos unha bonita festa que ten lugar aquí tódolos anos, chamada “O Castro Animado”. Nesta festa a xente do lugar disfrázanse de castrexos, e lévanse a cabo diversas actuacións. Na última edición actuaron unha parella de acróbatas e dous paiasos. Tamén houbo unha representación dunha escena de loita entre guerreiros castrexos e un grupo de gaitas amenizando a festa.
Ambiente no Castro Animado
Actuación dos acróbatas
Tamén se poden degustar productos típicos durante a festa, e ó remate desta ten lugar unha churrascada na área recreativa. Nesta festa tamén participaron os rapaces que viñeron no verán ó campo de traballo do Concello e pasárono estupendamente. A verdade é que esta festa resultou realmente divertida e entretida.
Rapaces do Campo de Traballo caracterizados para a ocasión
Churrascada na área recreativa para acabar (ou seguir) coa festa
E ata aquí a ruta arqueolóxica pola parroquia de Borneiro amigos! Como podestes comprobar, o nome do roteiro está ganado a pulso. Como non podía ser doutra maneira, anímovos a facela ou polo menos a que visitedes a Cidá e o Dolmen, e por suposto tamén a que vos acerquedes a desfrutar da festa do Castro Animado este próximo verán!
UN SAÚDO CAMIÑANTES!
